De hik is een fenomeen dat we allemaal kennen. Een onaangenaam gevoel wat vaak gepaard gaat met het ontsnappen van een hard geluid. Reden genoeg om er zo snel mogelijk van af te komen. Waardoor krijgen we de hik en wat helpt nu echt?
De hik
De hik ontstaat door een onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens het inademen, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat leidt tot stembandspasmes. Met als gevolg de welbekende hik. Het middenrif is een spiergroep die de borstholte scheidt van de buikholte. In het middenrif zit een opening waar de slokdarm doorheen loopt van de borstholte naar de buikholte. De hik komt niet alleen bij mensen voor maar ook bij andere zoogdieren. De hik heeft geen enkel nut en gaat meestal vanzelf, na een paar minuten, over.
Maar het kan voorkomen dat de hik lange tijd aanwezig blijft. In hele uitzonderlijke gevallen blijft de hik zelfs jarenlang aanhouden. Als de hik langer dan 48 uur aanhoudt dan spreken we van een aanhoudende hik of een chronische dan wel persisterende hik.
Oorzaken van de hik
Het is (nog) niet altijd duidelijk waardoor de hik ontstaat. De hik kan voorkomen bij aandoeningen of afwijkingen op een andere plek in het lichaam. Maar meestal wordt een kortdurende hik veroorzaakt door:
- Een plotselinge temperatuursverandering in de omgeving.
- Eten van (voornamelijk van) gekruid voedsel.
- Roken.
- Drinken van alcohol.
- Opwinding.
Een hik die langer dan 48 uur aanhoudt, kan veroorzaakt worden door:
- Aandoeningen aan onder andere de longen, de nieren, het hart, de maag, de darm, de alvleesklier, de lever of de hersenen.
- Stofwisselingsziekten.
- Gebruik van bepaalde medicijnen.
Klachten en symptomen
De hik wordt door de meeste mensen als vervelend ervaren, en soms kan het zelfs pijnlijk zijn. Maar wanneer de hik een tijd blijft bestaan dan kun je én pijn op de borst ervaren én je wordt er moe van.
Een chronische hik echter kan zelfs klachten veroorzaken zoals slapeloosheid, oververmoeidheid en/of problemen met de ademhaling. Daarnaast kunnen sommige mensen ook last van brandend maagzuur krijgen waardoor deze mensen dan weer een pijnlijk gevoel op de borst kunnen ervaren net als zuurbranden en veel boeren.
Wat kun je er tegen doen
Een kortdurende hik gaat meestal vanzelf over, maar soms is het zo irritant dat je het direct weg wilt hebben. Er zijn een paar trucjes die je kunnen helpen. Natuurlijk heeft een ieder zijn eigen favoriete remedie maar wellicht dat één van deze trucjes je kan helpen. De basis van deze trucjes is dat je moet proberen om je middenrif te kalmeren en je 10de hersenzenuw moet stimuleren. De nervus vagus (de tiende hersenzenuw) is een motorische zenuw en deze helpt je om je hartslag en ademhaling te reguleren. Dus moet je er voor zorgen dat je de nervus vagus stimuleert. Je moet hem voor de gek houden en er voor zorgen dat deze stopt met zo hard te werken.
Lepel suiker eten
Door het eten van een lepel suiker, raakt de nervus vagus in de war en gaat die zich focussen op die ruwe korrels suiker om die door je keel te krijgen, in plaats van zich te focussen op je middenrif. Dit zou een manier kunnen zijn om er vanaf te komen.
Adem in houden
De andere methode die kan werken, heeft te maken met de hoeveelheid kooldioxide (CO2) in je bloedbaan en door deze te verhogen. Door bijvoorbeeld je adem in te houden, een glas water snel te drinken of in een papieren zak te ademen wordt de hoeveelheid kooldioxide in je bloed verhoogd, wat de nervus vagus kalmeert en je middenrif ontspant.
Overige tips
Door een minuut lang kleine slokjes water te drinken of door ondersteboven een glas water te drinken zijn andere tips om van je hik af te komen. Door voorover te buigen, ontspant het middenrif zich. Dit kan ook helpen om de hik te verminderen of te laten verdwijnen.
Wat kun je doen aan chronische hik?
Bij de chronische hik helpen deze maatregelen in ieder geval niet. Soms kan de onderliggende oorzaak bestreden worden waardoor dit vervelende gevoel verdwijnt. Maar vaak weet iemand de oorzaak niet of kan deze oorzaak niet gericht bestreden worden.
Medicijnen
Bij hik die heel lang duurt, en die niet vanzelf overgaat, worden soms medicijnen voorgeschreven. Meestal wordt eerst Baclofen geprobeerd. Hoe Baclofen werkt bij hik, is niet bekend. Andere medicijnen die worden voorgeschreven zijn Anti-epileptica of klassieke Antipsychotica, Amitriptyline, Nifedipine, Sertraline, Midazolam en Piracetam. Dit laatste medicijn is een middel tegen duizeligheid, maar wordt soms ook gebruikt bij langdurige hik. Piracetam remt het samentrekken van het middenrif. Het wordt toegepast als Baclofen of Gabapentine niet voldoende werken.
Een aantal van deze middelen heeft vervelende bijwerkingen. Als medicijnen geen of te weinig effect hebben, zijn er verschillende therapieën die wellicht de hik kunnen verminderen of laten verdwijnen. Denk dan aan bijvoorbeeld psychotherapie, hypnotherapie of aan acupunctuur. Het effect van deze therapieën is echter nooit wetenschappelijk bewezen.
Operatie
In zeer zeldzame gevallen kan een operatie uitgevoerd worden. Maar dan is de hik zeer ernstig. Tijdens deze operatie blokkeert, of onderbreekt, de arts een zenuw die een belangrijke rol speelt bij de hik. Deze operatie kan echter ernstige complicaties veroorzaken aan de ademhaling. Vandaar dat deze maar in een zeer beperkt aantal gevallen uitgevoerd wordt.
