De meeste zwangere vrouwen hebben als kind al waterpokken gehad en zijn daardoor beschermd. Krijg je waterpokken tijdens de zwangerschap terwijl je die niet eerder hebt gehad Dan kan dat risico’s met zich meebrengen voor jou en je baby. In dit artikel lees je wat waterpokken bij zwangeren precies inhoudt, hoe gevaarlijk het is en wanneer je actie moet ondernemen.
Wat gebeurt er bij besmetting met waterpokken tijdens de zwangerschap?
Waterpokken is een zeer besmettelijke virusziekte die zich uit in jeukende, blaasjesvormige uitslag, vaak in combinatie met koorts. Vrijwel alle kinderen in Nederland, 96 tot 99 procent, maken de ziekte ooit door en zijn daardoor levenslang beschermd. Heb je de ziekte nog niet gehad en kom je tijdens de zwangerschap in contact met het virus? Dan kun je alsnog besmet raken. Het virus kan via de placenta ook bij de baby terechtkomen.
Is waterpokken gevaarlijk voor zwangeren?
Voor jezelf als zwangere vrouw kan waterpokken ernstiger verlopen dan bij kinderen. Volwassenen hebben een verhoogde kans op complicaties zoals een longontsteking. Vijf tot tien procent van de zwangere vrouwen met waterpokken ontwikkelt een varicellapneumonie, een ernstige vorm van longontsteking waarbij het risico op complicaties toeneemt naarmate de zwangerschap verder gevorderd is.
Waterpokken zwangeren: risico’s voor de baby per trimester
De risico’s van waterpokken voor de baby verschillen per trimester:
Eerste helft van de zwangerschap (tot ongeveer week 20)
In deze periode is er een kleine kans dat de baby het congenitale varicellasyndroom (CVS) ontwikkelt, met mogelijke huidbeschadigingen, oogafwijkingen, onderontwikkelde ledematen of afwijkingen aan het zenuwstelsel. Dit risico is het grootst tussen week 13 en 20, met een kans van ongeveer 2 procent. Vóór week 13 en na week 20 is de kans op CVS beduidend kleiner.
Tweede helft van de zwangerschap
Raakt de baby na de eerste helft van de zwangerschap besmet? Dan houdt hij hier meestal niets aan over.
Rond de bevalling
De meest risicovolle periode voor de baby is wanneer je waterpokken krijgt vanaf ongeveer zeven dagen vóór de bevalling tot enkele dagen erna. Krijg je vóór de bevalling waterpokken? Dan kan het virus via de placenta op de baby worden overgedragen. Omdat je lichaam in die korte tijd nog niet voldoende beschermende antistoffen heeft aangemaakt, worden er te weinig antistoffen via de placenta aan de baby doorgegeven.
Krijg je tijdens of kort na de bevalling waterpokken? Dan kan de baby na de geboorte rechtstreeks door jou besmet raken. Ook dan heeft de baby nog nauwelijks beschermende antistoffen meegekregen. In beide situaties is de pasgeborene daardoor extra kwetsbaar en bestaat er een verhoogd risico op een ernstige waterpokkeninfectie.
Wat te doen bij (verdenking van) waterpokken tijdens de zwangerschap?
Heb je nog geen waterpokken gehad en ben je in contact geweest met iemand met waterpokken of krijg je zelf klachten? Neem dan altijd contact op met je verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Zij kunnen bepalen of je immuniteit hebt en indien nodig tijdig een behandeling starten. Rond de 20 wekenecho wordt vaak extra gecontroleerd of alles goed is met de baby als je eerder in de zwangerschap besmet bent geraakt.
Vaccineren tegen waterpokken kan niet tijdens de zwangerschap. Heb je nog geen waterpokken gehad en heb je een kinderwens? Dan is het mogelijk om je minimaal een maand voor de zwangerschap te laten vaccineren. Dit is vooral aan te raden als je door je werk een verhoogd risico loopt, bijvoorbeeld in de zorg of het onderwijs.
Bronnen: RIVM, RIVM LCI-richtlijnen.