Velen van ons zijn ’s ochtends nog steeds moe. Maar wanneer weet je of je daadwerkelijk te weinig slaapt? Wist je dat je lichaam een aantal signalen afgeeft die duiden op een slaaptekort? Signalen waarvan je misschien niet wist dat ze met een slaaptekort te maken hebben.
Slaap belangrijk voor je gezondheid
Slaap is een belangrijke factor voor de hersenen. Op het moment dat we slapen, herstelt en repareert het brein zich. Onze hersenen verwerken dan alle verschillende indrukken, die je die dag hebt opgedaan. Goed slapen bevordert onder andere een goed geheugen en het concentratievermogen.
Signalen van slaaptekort
Je hebt meer trek
Uit een onderzoek is gebleken dat te weinig slapen invloed heeft op je eetpatroon. Na een nacht slecht, of te kort, slapen heb je vaak meer trek in junkfood. Een chronisch slaaptekort beïnvloedt de hormoonhuishouding, waardoor het lichaam minder leptine produceert. Leptine (ook wel het verzadigingshormoon genoemd), stuurt een signaal naar de hersenen op het moment dat de vetcellen vol zijn. Ghreline (ook wel het hongerhormoon genoemd), is een hormoon dat de eetlust opwekt. Bij een slaaptekort produceert het lichaam meer ghreline. Om deze reden hebben mensen die erg moe zijn, een grotere behoefte aan suikers. Suikers kunnen namelijk in een kort tijdsbestek je lichaam een oppepper geven.
Je bent vaak somber
Slaaptekort is slecht voor je stemming. Chronisch slaaptekort verandert het serotoninesysteem in je brein. Te weinig serotonine wordt in verband gebracht met somberheid. Het blijkt dat een serotonine-ontregeling ook kan leiden tot psychische klachten, depressies en stress.
Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
Als gevolg van een slaaptekort, kan het zo zijn dat je last hebt van een verminderde concentratie. Het hebben van een slaaptekort tast overdag het geheugen en de cognitieve vaardigheden aan. Het vermogen om te denken en informatie te verwerken gaat achteruit en iemand wordt vergeetachtiger. Dit alles omdat slapen bepalend is voor het vormen van onze lange termijn herinneringen.
Verlaagde weerstand
Ben je eigenlijk al een tijdje snotterig en slap? Dan kan het zijn dat je te weinig slaapt. Een goede nachtrust is namelijk één van de belangrijkste bouwstenen voor ons immuunsysteem. Tijdens het slapen, maakt je lichaam het hormoon cytokine aan, dat samen met andere stoffen nodig is voor biologische afweerreacties. Hierdoor ben je beter beschermd tegen infecties en ziektes. Een structureel slaaptekort zorgt ervoor dat je immuunsysteem ook moeilijker herstelt. Op lange termijn verzwakt je immuunsysteem en dit maakt dat je vatbaarder voor ziekten, aandoeningen en infecties.
Besluiteloosheid
Je zult merken dat je moeilijker beslissingen neemt wanneer je moe bent. Als je last hebt van een slaaptekort, stroomt er te weinig bloed naar je prefrontale cortex. Dat is het deel in je hersenen dat onder andere verantwoordelijk is om snelle beslissingen te nemen. Daarnaast is er ook heel wat activiteit in de amygdala. Dit is het gedeelte in de hersenen wat je een angstig gevoel kan bezorgen, wat gevolgen kan hebben voor je besluitvorming, planning, organisatorisch vermogen en de mogelijkheid om op te letten.
Motoriek minder goed
De motorische vaardigheden van mensen die moe zijn, zijn iets langzamer en niet zo handig, dan die van mensen die wel voldoende slapen. De reflexen, je balans, dieptezicht en reactievermogen lijden namelijk onder een slaaptekort. Hierdoor kun je lomp en onhandig handelen wat blauwe plekken kan opleveren.
Lichamelijke klachten
Bij een slaaptekort kun je last krijgen van allerlei verschillende lichamelijke klachten. Je moet dan denken aan: spierpijn, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, trillende handen en gapen. Volgens verschillende onderzoeken, is hoofdpijn en chronisch slaaptekort een vaak miskende relatie, bij zowel kinderen als volwassenen. De ervaring leert ook dat mensen die vaak last hebben van hoofdpijn, een vaak meer dan gemiddelde behoefte aan slaap hebben.
Meer prikkelbaar
Bij een slaaptekort kun je prikkelbaar worden. Je kunt dan snel boos worden om iets kleins en onbenulligs. Mensen die eigenlijk open en vriendelijk zijn worden door hun slaapgebrek ineens prikkelbaar en onvriendelijk. Uit een onderzoek is zelfs gebleken dat wanneer we een langere tijd te weinig hebben geslapen, we gezichtsuitdrukkingen als bedreigender kunnen interpreteren dan ze in het echt zijn.
Impulsievere reacties
Aan de hand van hersenscans heeft men kunnen aantonen, dat slaaptekort het emotiecentrum in je brein met meer dan 50% reactiever maakt. Dit resulteert erin dat je minder goed in staat bent om emotionele gebeurtenissen te relativeren, waardoor je ongecontroleerd en impulsief kan reageren.
Slechte huid
Slecht slapen heeft ook een zichtbaar effect op je huid. Te weinig slaap zorgt er ervoor dat onze huid minder gehydrateerd en glad is. Het hormoon cortisol dat piekt bij vermoeidheid en stress, breekt collageen in de huid af. Dit leidt tot een onzuivere huid waardoor je ook meer last kunt krijgen van puistjes.
Conclusie
Genoeg slaap is dus erg belangrijk om goed te kunnen functioneren. Wil je weten of je een slaapprobleem hebt? Doe dan hier de slaaptest van Dokter.nl.
Bronnen: welingelichtekringen en mijn-slaapgedrag
