Een PSA-test is een bloedonderzoek waarbij wordt gemeten hoeveel Prostaat Specifiek Antigeen (PSA) er in je bloed zit. Een verhoogde PSA-waarde kan voorkomen bij prostaatkanker, maar ook bij een vergrote of ontstoken prostaat. Lees hieronder wat een PSA-test meet, wanneer testen zinvol kan zijn en wat een afwijkende uitslag betekent.
Wat is een PSA-test?
Met een PSA-test wordt gemeten hoeveel PSA er in je bloed zit. Dit is een stof die door de prostaat wordt gemaakt en in kleine hoeveelheden in het bloed terechtkomt.
Een verhoogde PSA-waarde kan een aanwijzing zijn voor prostaatkanker. Toch betekent een hoge waarde niet automatisch dat je kanker hebt. Een vergrote prostaat of een ontsteking van de prostaat kan de PSA-waarde ook verhogen. Andersom sluit een lage PSA-waarde prostaatkanker niet helemaal uit.
Hoe werkt een PSA-test?
Voor het onderzoek wordt bloed afgenomen. Je hoeft hiervoor niet nuchter te zijn. Het bloed wordt onderzocht op de hoeveelheid PSA. De uitslag is meestal binnen enkele dagen bekend.
De PSA-waarde wordt uitgedrukt in nanogram per milliliter (ng/ml). De waarde die als normaal wordt beschouwd, verschilt onder andere per leeftijd. Daarom kijkt een arts niet alleen naar het getal, maar ook naar je leeftijd en de andere informatie over je gezondheid.
Wanneer is het zinvol om een PSA-test te doen?
Of je je PSA-waarde moet laten controleren, hangt af van je situatie. Bij mannen zonder klachten is het niet vanzelfsprekend om op prostaatkanker te testen. Een onderzoek kan namelijk voordelen hebben, maar ook nadelen.
Een PSA-test kan helpen om prostaatkanker eerder te ontdekken. Daar staat tegenover dat een verhoogde waarde ook een andere oorzaak kan hebben. Daardoor kunnen vervolgonderzoeken nodig zijn, terwijl er uiteindelijk geen sprake is van kanker. Bespreek daarom met je huisarts of onderzoek voor jou zinvol is. Daarbij kun je ook bespreken wat de mogelijke gevolgen van een uitslag zijn.
Wat betekent een verhoogde PSA-waarde?
Een verhoogde PSA-waarde betekent niet direct dat je prostaatkanker hebt. PSA kan ook verhoogd zijn doordat de prostaat groter is geworden of ontstoken is.
Volgens Thuisarts is bij mannen die worden onderzocht op prostaatkanker een PSA-waarde van 3 ng/ml of hoger een reden voor verder onderzoek. Ook bij een lagere waarde kan nader onderzoek soms nodig zijn. De arts kijkt daarom altijd naar het geheel en niet alleen naar één meetwaarde.
Een verhoogde PSA-waarde kan verschillende oorzaken hebben
- Een vergrote prostaat
- Een ontsteking van de prostaat
- Prostaatkanker
Wat gebeurt er bij een afwijkende waarde?
Een afwijkende uitslag betekent niet meteen dat je prostaatkanker hebt. De huisarts bespreekt de uitslag met je en kan aanvullend onderzoek adviseren.
Bij verder onderzoek kan de arts de prostaat via de anus voelen. Soms wordt ook een MRI gemaakt. Als daar aanleiding voor is, kan een stukje weefsel van de prostaat worden onderzocht. Met een PSA-test alleen kan prostaatkanker namelijk niet met zekerheid worden vastgesteld.
Kun je zelf een PSA-test doen?
Er bestaan zelftests waarmee je thuis je PSA-waarde kunt laten bepalen. Zo’n test geeft alleen informatie over de hoeveelheid PSA in je bloed. Een afwijkende uitslag vertelt niet waardoor de waarde verhoogd is.
Wil je weten of onderzoek naar prostaatkanker voor jou zinvol is? Bespreek dit dan met je huisarts. Samen kun je de mogelijke voordelen en nadelen van testen bespreken.
Praat mee op ons forum
Ben je benieuwd naar ervaringen van anderen? Lees dan het topic hoge PSA waarde ineens weer normaal. Heb je nog vragen over de PSA-test of een verhoogde PSA-waarde? Stel je vraag op het forum over penis en testikels van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag.
