Prostaatkanker groeit vaak langzaam en geeft in het begin meestal geen klachten. Daardoor wordt prostaatkanker regelmatig ontdekt terwijl iemand zelf nog geen klachten heeft. In dit artikel lees je hoe je prostaatkanker kunt herkennen, welke behandelingen mogelijk zijn en wat er gebeurt als de kanker is uitgezaaid.
Wat is prostaatkanker?
De prostaat is een klier onder de blaas die rondom de plasbuis ligt. De prostaat maakt vocht dat onderdeel is van het sperma. Bij prostaatkanker groeien kwaadaardige cellen in de prostaat. Deze cellen kunnen doorgroeien naar omliggende weefsels en zich via de lymfeklieren of het bloed verspreiden naar andere delen van het lichaam.
Volgens cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie komt prostaatkanker vooral voor bij oudere mannen. De meeste mannen zijn bij de diagnose tussen de 60 en 80 jaar. De gemiddelde leeftijd bij de diagnose is ongeveer 70 jaar.
Wat zijn de symptomen van prostaatkanker?
Prostaatkanker groeit meestal langzaam en geeft in het begin vaak geen duidelijke klachten. Daardoor merken de meeste mannen niet dat ze prostaatkanker hebben. Als de tumor verder groeit, kunnen wel klachten ontstaan. Mogelijke symptomen van prostaatkanker zijn:
- Moeite met plassen
- Een minder krachtige urinestraal
- Vaak kleine beetjes plassen
- Nadruppelen
- Een branderig gevoel bij het plassen
- Bloed in de urine of het sperma
- Pijn in de rug of botten bij uitzaaiingen
Plasklachten betekenen meestal niet dat je prostaatkanker hebt. Een vergrote prostaat is een veelvoorkomende oorzaak van problemen met plassen.
Hoe wordt prostaatkanker vastgesteld?
Bij klachten of zorgen over prostaatkanker bespreekt de huisarts eerst je situatie. Een PSA-bloedtest kan onderdeel zijn van het onderzoek. Een verhoogde PSA-waarde betekent niet automatisch dat je prostaatkanker hebt. Ook een vergrote of ontstoken prostaat kan de PSA-waarde verhogen.
Als verder onderzoek nodig is, kan een arts onder andere lichamelijk onderzoek, een MRI of een biopsie inzetten. Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de situatie.
Welke behandeling is mogelijk bij prostaatkanker?
De behandeling van prostaatkanker hangt onder andere af van de plaats en grootte van de tumor, hoe snel de kanker groeit en of er uitzaaiingen zijn.
Als de kanker alleen in de prostaat zit, kan de arts adviseren om de kanker actief te volgen. Andere behandelingen zijn een operatie of bestraling. Bij sommige langzaam groeiende tumoren is actieve controle voldoende. Een operatie waarbij de prostaat wordt verwijderd en bestraling van binnenuit of van buitenaf kunnen bedoeld zijn om te genezen.
Bestraling bij prostaatkanker
Bij bestraling van buitenaf wordt straling door de huid op de prostaat gericht. Bij bestraling van binnenuit worden kleine radioactieve stukjes in de prostaat geplaatst. Deze behandeling wordt ook wel brachytherapie genoemd. Welke vorm geschikt is, hangt af van de kenmerken van de kanker.
Hoe verloopt uitgezaaide prostaatkanker?
Bij uitgezaaide prostaatkanker zijn kankercellen vanuit de prostaat naar andere delen van het lichaam gegaan. Uitzaaiingen ontstaan vaak in de botten, maar kunnen ook in lymfeklieren of andere organen voorkomen. Genezing is dan meestal niet meer mogelijk. Behandelingen kunnen de groei van de kanker wel afremmen en klachten verminderen.
Een veelgebruikte behandeling is hormoontherapie. Daarnaast kunnen medicijnen, chemotherapie, bestraling of een radioactief middel worden ingezet. De behandeling wordt afgestemd op de plaats van de uitzaaiingen, de klachten en je algemene gezondheid.
Wat is de levensverwachting?
De levensverwachting bij prostaatkanker verschilt sterk per persoon. Daarbij spelen onder andere het stadium van de ziekte, de groeisnelheid en de aanwezigheid van uitzaaiingen een rol. Kanker.nl vermeldt dat gemiddeld 81 van de 100 mannen tien jaar na de diagnose nog in leven zijn. Dit zijn gemiddelden over grote groepen en zeggen niet precies wat de vooruitzichten van één persoon zijn.
Wat als je bent uitbehandeld?
Als behandelingen de kanker niet meer kunnen genezen of voldoende afremmen, betekent dit niet dat er geen zorg meer mogelijk is. Bij prostaatkanker die niet meer te genezen is, kunnen behandelingen worden ingezet om klachten te verminderen en soms het leven te verlengen. Ook palliatieve zorg kan helpen om pijn en andere klachten zo goed mogelijk te behandelen.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Heb je klachten bij het plassen of maak je je zorgen over prostaatkanker? Bespreek dit dan met je huisarts. De huisarts kan samen met jou beoordelen of onderzoek nodig is.
Praat mee op ons forum
Heb je vragen over prostaatkanker? Op ons forum kun je meelezen met ervaringen en vragen van anderen. Hiervoor kun je terecht in het algemene forum over prostaatkanker.
Bronnen: Thuisarts, Thuisarts, Thuisarts, Thuisarts, Kanker.nl.
Bedankt voor deze belangrijke informatie.
Je hoeft niet altijd te klachten hebben. Mijn man liet om het jaar bloed checken en daar werden de verhoogde waardes gevonden, 8.4. Hij moest na een jaar terugkomen. Gelukkig vroeg hij zelf om verder onderzoek want er zaten 2 plekjes in zijn prostaat…
Mijn man heeft uitgezaaide protaatkanker. Hij heeft eerst drie jaar hormoontabletten gehad en nu hormooninjectie, uitgezaaid in de lymfen. Waarom geen chemo?
Dat is een vraag die jullie aan de oncoloog moet stellen
Ik ben in april 2023 BRCA1 positief bevonden.
Er word 6 maandelijks bloed geprikt, waar bij een blijvende stijging PSA opvalt.
Bij de laatste bloedafname bedroeg het PSA 2.60 ng/ml
December was dit nog 2.10
Ik word ondertussen reeds 6 maanden behandeld met 5-alfa reductoren voor BPH.
Ik begrijp dat ik de gemeten PSA waarde dan x 2 moet doen om tot een correct cijfer te komen, om reden dat 5-alfa reductoren het gemeten PSA met 50% doen verminderen.
Ben ik hierin juist ? En vraag ik beter zo snel mogelijk om precisie diagnostiek?
Beste Pascal
Je hebt het goed begrepen: 5-alfa-reductaseremmers verlagen de PSA-waarde met ongeveer 50%. Dit betekent dat je de gemeten waarde inderdaad kunt verdubbelen om een geschatte correctie te krijgen.
Wat betreft precisiediagnostiek: een PSA-waarde van 3 ng/ml of hoger wordt doorgaans als een drempel gezien voor doorverwijzing naar een specialist, bij voorkeur naar een centrum met prostaat-MRI. Aangezien je gecorrigeerde PSA-waarde boven deze grens zou uitkomen, kan het verstandig zijn om dit met je arts te bespreken en te kijken of verder onderzoek nodig is.
Bedankt voor de duidelijke uitleg.
Ik vraag dit nadat ik voel dat mijn huisarts en vermoedelijk ook uroloog waar ik reeds afspraak met maakte dit weer als onzin gaan bekijken. Ik haalde deze info op site van Andros prostaat kliniek, mij eerder aangeraden door uroloog in AZ Sint Jan Brugge – België, die in het verleden ook al gelijk had in zaken waar huisarts en uroloog ongelijk bleken te hebben. De afstand van mijn woonplaats naar de 2e opinie uroloog weerhoudt mij echter hem als vast uroloog te nemen.
Je kunt vragen stellen op ons Forum