Aften zijn kleine, pijnlijke zweertjes in de mond die vooral hinderlijk zijn bij eten, drinken of praten. Ze kunnen terugkeren, maar zijn in de meeste gevallen onschuldig en genezen vanzelf binnen één tot twee weken. Er bestaat geen geneesmiddel dat een aft direct laat verdwijnen; middelen zoals paracetamol, mondgels of spoelingen verlichten alleen de pijn. In dit artikel lees je wat aften precies zijn, wat je zelf kunt doen om klachten te verminderen en wanneer het verstandig is om medische hulp in te schakelen.
Wat zijn aften?
Aften, ook wel mondzweertjes genoemd, zijn kleine, oppervlakkige zweertjes met een grijswitte of gelige kern en een rode rand. Ze zitten meestal aan de binnenkant van de lippen, wangen of op de tong. Kleine aften (3–4 mm) komen het vaakst voor en verdwijnen meestal binnen 1–2 weken. Grotere aften (meer dan 1 cm) zijn zeldzamer, pijnlijker en kunnen langer blijven bestaan.
Pijnbestrijding bij aften
De behandeling van aften is gericht op verlichting van klachten. Omdat de oorzaak vaak onbekend is, kun je vooral de pijn verminderen terwijl het lichaam zelf herstelt.
- Paracetamol kan worden gebruikt bij pijn. Dit is geschikt voor volwassenen en kinderen, mits je de aanbevolen dosering volgt. Voor kinderen is het belangrijk de dosering af te stemmen op leeftijd en gewicht.
- Ibuprofen kan helpen bij pijn en ontstekingsreacties, maar gebruik dit alleen als er geen medische bezwaren zijn, zoals maagklachten, zwangerschap of bepaalde aandoeningen.
- Lokale pijnstilling in de vorm van mondgels of sprays met lidocaïne kan direct op de aft worden aangebracht. Deze middelen zijn verkrijgbaar bij drogist of apotheek en werken tijdelijk verdovend.
- Mondspoelingen kunnen verlichting geven en de mondhygiëne ondersteunen. Een eenvoudige zoutoplossing (1 theelepel zout in een glas lauw water) kan 1–2 keer per dag worden gebruikt. Ook afgekoelde kamillethee of een alcoholvrije mondspoeling kan prettig zijn. In sommige gevallen kan een mondspoeling met chloorhexidine kortdurend worden ingezet, bijvoorbeeld bij terugkerende klachten, maar langdurig gebruik wordt afgeraden.
Zelfzorg- en voedingstips bij aften
Met eenvoudige maatregelen kun je irritatie beperken en het herstel ondersteunen:
- Gebruik een zachte tandenborstel en poets voorzichtig om extra beschadiging te voorkomen.
- Kies bij voorkeur een tandpasta zonder natriumlaurylsulfaat (SLS), omdat dit het mondslijmvlies kan irriteren.
- Vermijd tijdelijk pittig, zuur, scherp of hard voedsel zoals citrusvruchten, frisdrank of chips.
- Eet rustig en kies voor zachte, lauwe maaltijden.
- Raak de aft zo min mogelijk aan met je tong, vingers of tandenborstel om extra pijn te voorkomen.
- Spoel één tot twee keer per dag met een zoutoplossing (1 theelepel zout in een glas lauw water) voor een schoon en rustgevend effect.
- Zorg voor voldoende rust en probeer stress te beperken.
- Eet gevarieerd en let op voldoende inname van vitamine B12, foliumzuur, ijzer en zink, omdat tekorten soms een rol spelen bij terugkerende aften.
Wanneer naar de huisarts of tandarts?
Hoewel aften meestal onschuldig zijn, is het verstandig om medisch advies te vragen in bepaalde situaties. Neem contact op met je huisarts of tandarts als een aft langer dan twee tot drie weken blijft bestaan. Ook bij hevige pijn ondanks pijnstilling, grote aften (groter dan 1 cm), snel toenemende klachten of meerdere aften tegelijk is beoordeling verstandig. Koorts, gezwollen lymfeklieren, slikproblemen of algemene malaise zijn eveneens redenen om contact op te nemen. Dat geldt ook bij vaak terugkerende aften of wanneer je daarnaast onverklaarbare maag- of darmklachten hebt.
Veelgestelde vragen
Gaan aften vanzelf over?
Ja, kleine aften genezen meestal spontaan binnen één tot twee weken.
Helpt paracetamol tegen aften?
Paracetamol verlicht de pijn, maar geneest de aft niet.
Zijn aften besmettelijk?
Nee, gewone aften zijn niet besmettelijk.
Belangrijke informatie over medicatie
Gebruik pijnstillers altijd volgens de bijsluiter en overschrijd de aanbevolen dosering niet. Raadpleeg bij twijfel, zwangerschap, chronische aandoeningen of gebruik van andere medicijnen altijd je huisarts of apotheker. Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
