COPD is doodsoorzaak nummer 6

In Nederland hebben bijna 400.000 mensen de diagnose COPD gekregen. Dat zijn de mensen die naar de arts zijn geweest. De schatting is dat het werkelijke aantal boven de 500.000 ligt, en dat maakt COPD doodsoorzaak nummer 6 in Nederland.

Wat is COPD?

COPD staat voor Chronic Pulmonary Disease, en het is een verzamelnaam voor chronische aandoeningen aan de longen. Onder COPD vallen Chronische bronchitis waarbij de bronchiën ontstoken zijn waardoor je meer slijm maakt en waarbij het ademen lastiger is. De andere aandoening die onder COPD valt, is longemfyseem. Longemfyseem is een chronische aandoening waarbij longblaasjes verloren gaan. De functie van longblaasjes is, dat zij ervoor zorgen dat de ingeademde zuurstof in het bloed terecht komt en dat je koolstofdioxide kunt uitademen. Hoe minder longblaasjes, hoe moeilijker dit wordt waardoor je je benauwd kunt voelen. COPD kan niet worden genezen maar aan de klachten is wel wat te doen.

Welke klachten zijn er bij COPD?

De symptomen van COPD ontwikkelen zich langzaamaan. In het begin zijn mensen met COPD iets sneller kortademig bij lichamelijke inspanningen. Een hoestje wat maar aanblijft, is een andere bekende klacht van COPD. Dit komt heel vaak voor omdat er veel slijm in de longen zit en hoesten een natuurlijke reactie is om dat slijm weg te krijgen. De combinatie van benauwdheid en hoesten kan zowel angstig als vermoeiend zijn. Na verloop van tijd worden de klachten vaak erger.

Verschillende stadia COPD

Er worden wereldwijd 4 stadia van COPD onderscheiden. Na een COPD test waarin gemeten wordt hoeveel lucht je uitademt, en wat dus de inhoud van je longen weergeeft, wordt de uitkomst weergegeven in een stadium waarin iemand zich bevindt.

Stadium I – Licht COPD
In dit stadium is er een lichte beperking van de luchtstroom. En wanneer je hard werkt of snel loopt dan zal je eerder een ademtekort hebben dan anderen. Je hoest wel regelmatig, soms met slijm.

Stadium II – Matig COPD
In dit stadium ervaar je klachten als hoesten, slijm opgegeven en kortademigheid dusdanig dat het je beperkt in het dagelijks leven.

Stadium II – Ernstig COPD
In dit stadium hebben patiënten last van toegenomen benauwdheid, vermoeidheid en kortademigheid die een beperking hebben op de kwaliteit van het leven.

Stadium IV – Zeer ernstige COPD
Dit stadium wordt gekenmerkt door een zeer ernstige vermindering van de luchtstroom waarbij het soms nodig is om extra zuurstof toe te dienen. In dit stadium blaas je nog maar 30 tot 50% lucht uit van het volume dat iemand met gezonde longen gemiddeld uitblaast.

Oorzaken COPD

Bij COPD is het slijmvlies van de luchtwegen voortdurend ontstoken, waardoor vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen beschadigd zijn. In 80% van de gevallen is roken de oorzaak. Dat is zowel door het zelf roken als door het meeroken. COPD kan ook worden veroorzaakt door langdurig contact met stoffige of giftige lucht (houtstof, uitlaatgassen, chemische stoffen, asbest), bijvoorbeeld door een slechte ventilatie en bij slechte werkomstandigheden. Bij sommige mensen is er een andere oorzaak van COPD. Voorbeelden zijn regelmatige aanvallen van acute bronchitis, veelal longontstekingen of de erfelijke ziekte Alfa-I. Ook mensen met astma die niet goed zijn behandeld kunnen COPD krijgen.

Behandeling van COPD

Wanneer je COPD hebt, kun je niet meer beter worden. De beschadiging aan je longen is permanent. Maar je kunt wel zorgen dat de klachten niet erger worden en dat je er minder last van hebt.

• Luchtwegverwijders
  Dit zijn medicijnen die je veelal via een inhalator inneemt en kunnen het gevoel van benauwdheid binnen 10 tot 30 minuten doen verminderen.
• Ontstekingsremmers
  Onstekingsremmers verminderen de ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. De wand van je longen is dan minder opgezet en je maakt minder slijm aan. Ook dit medicijn adem je in met behulp van een inhalator.
• Stoppen met roken 
  Daarnaast moet je, wanneer je rookt, stoppen met roken. Veel rokers hebben namelijk een versnelde achteruitgang van de longfunctie maar daarnaast voel je je beter als je stopt met roken, hebt je minder last van hoesten en ook de vermoeidheid wordt minder.
• Beweging
  Neem voldoende beweging. Veel mensen met COPD mijden inspanning, omdat ze bang zijn voor benauwdheid. Echter, beweging is juist goed voor de longen. Pas het bewegen wel aan op je eigen niveau.
• Gezond eten
  COPD-patiënten kunnen te mager worden. Doordat mensen met COPD benauwd zijn eten ze soms minder. Dit omdat het kauwen onprettig is door de inspanning en omdat het de luchtweg afsluit. Maar ieder lichaam heeft voldoende vitamines, mineralen, vetten en eiwitten nodig. Een diëtist kan een voedingsadvies op maat maken.
• Zuurstoftherapie
  Voor patiënten met een ernstige benauwdheid, onrust, verwardheid en sufheid kan de longarts besluiten dat het lichaam extra zuurstof nodig heeft om goed te kunnen werken. Je krijgt dan een zuurstoffles voor thuis.
• Ademhalingsoefeningen
  Een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in longrevalidatie kan je leren actief uit te ademen en traint je ademhalingspieren om zo minder last te hebben van de benauwdheid.

Bronnen: umcutrecht.nl, rivm.nl en het longfonds.nl