Dit zegt je oorsmeer over je gezondheid

Wist je dat die kleverige substantie in je oren iets kan vertellen over je gezondheid? De kleur en structuur van oorsmeer kunnen daar veel over zeggen.

Wat is oorsmeer?

Oorsmeer (ook wel cerumen genoemd) is een kleverige, vette afscheiding in je oor. De kleur kan variëren van wit, geel tot bruin. Het bestaat uit huidschilfers, talg, collageen, keratine en haartjes. Het bevindt zich in het buitenste deel van je gehoorgang, waar het door duizenden klieren wordt gemaakt. Oorsmeer dat pas gemaakt is, is smeuïg en goudgeel van kleur. Vervolgens wordt het wat plakkerig en krijgt het een bruine kleur tot het in sommige gevallen zwart en brokkelig wordt.

Functies van oorsmeer

Oorsmeer wordt niet voor niets gemaakt door de oorsmeerklieren. Het is noodzakelijk voor het goed functioneren van je oren. Oorsmeer heeft de volgende functies:

• Bescherming tegen vocht. Het werkt namelijk waterafstotend.
• Bescherming van de dunne kwetsbare huid van de gehoorgang tegen uitdroging.
• Zorgt dat kleine onrechtmatigheden uit de gehoorgang verdwijnen, zoals stof, vuil en insecten.
• Het aanzuren van het leefmilieu voor bacteriën.
• Afweer verzorgen tegen ziekmakende bacteriën en schimmels.

Om deze redenen moet ons gehoorgang dus oorsmeer bevatten.

Schoonmaken van je oren

In principe reinigt de gehoorgang zichzelf van een teveel aan oorsmeer. Vers smeuïg oorsmeer droogt namelijk vanzelf in en wordt korrelig. De huid van de gehoorgang wordt vanaf het trommelvlies langzaam vernieuwd richting de gehoorgang en neemt zo de oorsmeer mee naar buiten. Het kaakgewricht speelt ook een rol bij de reiniging van het oor. Doordat we kauwen, gapen en praten masseren we de kleine korreltjes naar de uitgang van de gehoorgang. Over het algemeen wordt dan ook afgeraden om het oor schoon te maken, omdat het ten eerste niet nodig is en omdat het ten tweede schade kan aanbrengen aan het oor.

Maar wanneer je toch je oor wilt reinigen, dan mag je alleen de oorsmeer dat zichtbaar in de opening van de gehoorgang verwijderen. Je kunt dat het best met een wattenstokje. Pas hiermee wel op dat je niet te diep gaat met het wattenstokje. Wanneer je het wattenpluimpje nog ziet, dan zit je goed en is het risico het kleinst dat je te diep gaat en zo oorsmeer dieper duwt. Gebruik het wattenstaafje zo min mogelijk, maar maximaal eenmaal per week.

Soorten oorsmeer

• Zacht en lichtgeel
  Vooral kinderen hebben zacht en lichtgeel oorsmeer. Wanneer het deze kleur heeft dan kun je constateren dat het normaal en gezond is. De productie is bij kinderen produceren meer dan bij volwassenen.
• Kleverig, geel en nattig
  De meeste volwassenen hebben een kleverige, gele en wat natte oorsmeer. Dit helpt de uitdroging van de gehoorgang tegen te gaan en voorkomt jeuk.
• Vlokkerig, droog en wit
  Ook oorsmeer wat vlokkerig, droog en wit is, komt veel bij volwassenen voor. Het is heel normaal en een gezond verschijnsel. Vaak is het zo dat mensen die dit type produceren, meestal niet zo’n sterke lichaamsgeur hebben.
• Dik en donker
  De klieren in je oren produceren het oorsmeer. Wanneer je gestrest of zenuwachtig bent, produceren je klieren meer dan normaal. Maar het kan er ook op wijzen dat het lichaam meer dan gebruikelijk transpireert. Hoe donkerder de kleur van de smeer, hoe hoger de kans dat dit extra zweet tot een sterke lichaamsgeur zal leiden. Desondanks is het gewoon gezond. Dit teveel aan oorsmeer komt vanzelf naar weer buiten.
• Donkerbruin of zwart
  Ondanks de onheilspellende kleur, is er geen reden tot paniek. De kleur kan de oorzaak zijn van een overproductie, wat vaak het gevolg is van stress. Het kan ook een teken zijn dat het oorsmeer wat te lang in de gehoorgang heeft gezeten, waardoor het is uitgedroogd en deze donkerbruine of zwarte kleur heeft gekregen.
• Nat en vloeibaar
  Bij iedereen die gezond is kan er zo nu en dan een klein beetje oorsmeer uit het oor lopen. Dat is een onderdeel van het natuurlijke reinigingsproces. Echter, wanneer het er in grote hoeveelheden eruit komt en gepaard gaat met pus, dan moet je naar je huisarts te gaan. Dit kan namelijk duiden op een gescheurd trommelvlies.
• Roodbruin
  Oorsmeer wat al een tijd in de gehoorgang zit kan er soms uitzien als opgedroogd bloed. Dit hoeft niets te betekenen, maar het kan ook een teken zijn dat je trommelvlies gescheurd is. Je huisarts kan je vertellen wat er precies aan de hand is.
• Grijs
  Wanneer de kleur van je oorsmeer grijs is, dan is er in principe niets aan de hand. Het kan het gevolg van stof zijn. Wanneer je naast deze kleur ook veel last van jeuk hebt in je oren, dan zou het kunnen wijzen op een huidaandoening. Laat je huisarts er even naar kijken.

Wanneer verder naar je huisarts?

Bij een verstopt, vol gevoel in de oren, dat gepaard gaat met (acuut) gehoorverlies dan bestaat er grote kans dat een afsluitende oorsmeerprop de oorzaak is. In dat geval, maar ook wanneer je erge jeuk en/of pijn hebt, is het verstandig een afspraak met je huisarts te maken.

Bronnen: kno.nl en healthyhearing.com