Jeuk, rode plekjes en een geïrriteerde huid kunnen verschillende oorzaken hebben. Twee aandoeningen die regelmatig met elkaar worden verward zijn schurft en eczeem. Omdat beide huidproblemen jeuk en huiduitslag kunnen veroorzaken, is het niet altijd eenvoudig om het verschil te herkennen. Toch zijn er duidelijke kenmerken die kunnen helpen om te bepalen of het om schurft of eczeem gaat. In dit artikel lees je wat het verschil tussen schurft en eczeem is en wanneer het verstandig is om medische hulp in te schakelen.
Wat is eczeem?
Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid. Het is geen infectie en ook niet besmettelijk. Er zijn verschillende vormen van eczeem, waaronder atopisch eczeem, contacteczeem en seborroïsch eczeem. Mensen met eczeem hebben vaak een gevoelige huid die sneller reageert op bepaalde prikkels. Denk bijvoorbeeld aan zeep, schoonmaakmiddelen, allergenen, droge lucht of stress. Hierdoor ontstaan roodheid, jeuk en soms schilfering van de huid. Eczeem verloopt vaak in periodes. De klachten kunnen tijdelijk verergeren en daarna weer afnemen.
Wat is schurft?
Schurft is een besmettelijke huidaandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Deze kleine parasiet graaft gangetjes in de bovenste huidlaag en veroorzaakt een afweerreactie van het lichaam.
In tegenstelling tot eczeem ontstaat schurft door besmetting met een mijt. De aandoening wordt meestal overgedragen via langdurig huid-op-huidcontact met iemand die besmet is. Hierdoor komt schurft regelmatig voor binnen gezinnen, studentenhuizen en zorginstellingen. De klachten ontstaan vaak pas enkele weken na de besmetting, waardoor schurft ongemerkt kan worden verspreid.
Schurft of eczeem: verschil in oorzaak
Het belangrijkste verschil tussen schurft en eczeem zit in de oorzaak. Eczeem ontstaat door een reactie van de huid op interne of externe prikkels, terwijl schurft wordt veroorzaakt door een parasiet.
Eczeem kan samenhangen met aanleg, allergieën of een gevoelige huid. Schurft ontstaat pas nadat iemand besmet raakt met de schurftmijt. Daarom is schurft besmettelijk en eczeem niet. Wanneer meerdere huisgenoten tegelijkertijd jeukklachten ontwikkelen, kan dat een aanwijzing zijn dat schurft een mogelijke oorzaak is.
Schurft of eczeem: verschil in symptomen
Ook de klachten kunnen verschillen. Zowel schurft als eczeem veroorzaken jeuk, maar de manier waarop de klachten optreden is vaak anders. Bij eczeem zie je meestal:
- Rode en droge plekken
- Schilfering van de huid
- Soms kleine blaasjes
- Jeuk die gedurende de dag wisselt
Bij schurft komen vaker voor:
- Hevige jeuk, vooral ’s nachts
- Kleine rode bultjes
- Krabwondjes door intensief krabben
- Dunne, kronkelende gangetjes in de huid
De gangetjes zijn een typisch kenmerk van schurft, al zijn ze niet altijd gemakkelijk te herkennen.
Verschil in plaats van de huiduitslag
De locatie van de klachten kan ook helpen bij het onderscheiden van schurft of eczeem. Eczeem komt vaak voor in de knieholtes, elleboogplooien, nek, handen of het gezicht. De plekken kunnen per persoon verschillen en komen vaak terug op dezelfde locaties.
Schurft zit juist vaak tussen de vingers, op de polsen, rond de navel, in de oksels, op de billen en rondom de geslachtsdelen. Deze verdeling van de huiduitslag kan een belangrijke aanwijzing zijn voor de juiste diagnose.
Waarom worden schurft en eczeem vaak verward?
Schurft en eczeem lijken soms sterk op elkaar doordat beide aandoeningen roodheid en jeuk veroorzaken. Bovendien kunnen mensen met schurft door het vele krabben een huidreactie ontwikkelen die op eczeem lijkt. Daarom is het niet altijd mogelijk om zelf met zekerheid vast te stellen wat de oorzaak van de klachten is. Vooral in een vroeg stadium kunnen de huidafwijkingen op elkaar lijken. Wanneer behandelingen tegen eczeem niet helpen of wanneer meerdere mensen in dezelfde omgeving klachten krijgen, kan schurft een mogelijke verklaring zijn.
Verschil in behandeling
Ook de behandeling van schurft en eczeem verschilt aanzienlijk. Eczeem wordt meestal behandeld met een vette crème, het vermijden van prikkels en soms medicinale zalven die ontstekingen remmen.
Bij schurft is een speciale behandeling nodig om de schurftmijten te doden. Daarnaast moeten vaak kleding, beddengoed en nauwe contacten worden meegenomen in de behandeling om nieuwe besmettingen te voorkomen. Omdat de aanpak zo verschillend is, is een juiste diagnose belangrijk.
Wanneer naar de huisarts?
Twijfel je of je schurft of eczeem hebt? Maak dan een afspraak bij de huisarts. Dit geldt vooral wanneer de jeuk ernstig is, de klachten niet verbeteren of wanneer meerdere mensen in je omgeving vergelijkbare symptomen hebben. Een huisarts kan beoordelen wat de oorzaak van de huidklachten is en de juiste behandeling adviseren. Hoe eerder duidelijk is of er sprake is van schurft of eczeem, hoe sneller de klachten kunnen worden aangepakt.
