Brandwonden de grote schrik van ons allemaal. Over de behandeling van brandwonden gaan veel verhalen rond. Dus wat mag je nooit doen bij het verzorgen van brandwonden?
Wat zijn brandwonden?
Brandwonden zijn pijnlijke beschadigingen van de huid die ontstaan zijn door overmatige hitte. De meeste brandwonden ontstaan in en rond het huis: door contact met hete vloeistoffen, een heet voorwerp aanraken, open vuur etc. Grootste risicogroep zijn kinderen van 0 tot 4 jaar. Zij lopen vaak brandwonden op, doordat zij een hete vloeistof (thee, koffie) over zich heen krijgen. Brandwonden worden onderverdeeld naar de ernst ervan: eerstegraads, tweedegraads, derdegraads en vierdegraads brandwonden.
Diagnose brandwonden
- Eerstegraadsverbranding
Bij een eerstegraadsverbranding is de huid is rood, droog en pijnlijk. Zonnebrand is hiervan een voorbeeld. Met een eerstegraads brandwond hoef je niet naar de dokter. Gebruik een verkoelend en vochtinbrengend schuim of een verzachtende crème of emulsie. Neem eventueel een pijnstiller. Dek de huid niet af, dan herstelt die sneller. Deze brandwonden genezen zonder littekens. - Tweedegraads verbranding
De huid is rood, pijnlijk en er zijn vochtige plekken of blaren te zien, wanneer er sprake is van een tweedegraads verbranding. Gebruik een verkoelend en vochtinbrengend schuim of een verzachtende crème of emulsie. Neem eventueel een pijnstiller. Je kunt de huid bedekken met een vet, steriel gaasje. Deze brandwonden genezen meestal zonder litteken. In principe hoef je met een tweedegraads brandwond niet naar de dokter. Alleen bij een: verbranding in het gezicht of de schaamstreek, als er op meerdere plekken verbrandingen zijn of als de wond groter is dan een hand is het nodig om een arts te raadplegen. - Derdegraads verbranding
Wanneer er sprake is van derdegraads verbranding, dan praten we over ernstige verbrandingen. De huid is geheel verdwenen, de wond doet geen pijn omdat de zenuwuiteinden in de huid ook zijn verbrand en de wond is geelwit van kleur of zelfs zwart (verkoling). Schakel direct medische hulp in en koel langdurig met lauw water. Deze verbranding geneest niet zonder littekens. - Vierdegraads verbranding
Vierdegraads brandwonden wordt ook wel “verkoling” genoemd. De verbranding is dusdanig diep, dat zelfs onderhuidse structuren zoals spieren en botten worden geschonden. Weefsel dat verloren gaat, kan niet worden hersteld; enkel vervangen middels plastisch-chirurgische weefseltransplantatie.
Wat mag je nooit doen bij brandwonden?
- Brandwond insmeren met tandpasta
Smeer brandwonden niet in met tandpasta. Tandpasta zorgt niet voor een koeling van de wond, met als gevolg dat de verbranding dieper wordt. Smeer sowieso nooit iets op een brandwond, ook geen vet of olie. - Brandwond behandelen met meel
Doe dit niet! De werking hiervan is wetenschappelijk niet aangetoond. Koel eerst de wond tien minuten onder lauw stromend water. Dek de wond daarna af een steriel verband of schone theedoek af en laat de wond door een arts beoordelen. - Brandblaren doorprikken
Brandblaren mogen nooit worden doorgeprikt! Dit geeft namelijk een verhoogd risico op infectie.
Wat moet je wel doen bij brandwonden?
- Koel brandwonden tenminste 10 minuten met bij voorkeur lauw zacht-stromend leidingwater.
- Verwijder zo snel mogelijk kleding, sieraden en luier.
- Koel alleen de brandwonden.
- Bescherm het slachtoffer verder tegen afkoeling.
- Smeer niets op de wond.
- Dek brandwonden steriel of zo schoon mogelijk af.
- Waarschuw een arts bij blaren en bij elektrisch/chemisch letsel.
- Vervoer, indien mogelijk, het slachtoffer zittend.
Wanneer moet je naar je huisarts?
Zelfs bij eerste- en tweedegraads brandwonden moet je een arts raadplegen als de brandwond groot is of wanneer de verbrande huid, na de eerste pijnverlichting opnieuw tekenen van infectie vertoont. Denk hierbij aan symptomen zoals: roodheid, hitte, zwelling, pijn, jeuk of branderigheid.
Daarnaast is er ook medische zorg nodig wanneer de huid van een kind is verbrand, als de brandwond op gevoelige lichaamsdelen zit (zoals bijvoorbeeld in het gezicht), of als je vragen of twijfels heeft. Bij derdegraads brandwonden moet je altijd gelijk naar je huisarts.
Bij ernstige brandwonden mag je het slachtoffer niets te eten of drinken geven, voordat je bij de huisarts bent geweest. Tevens moet je het slachtoffer zittend vervoeren. Wanneer dat niet mogelijk is, zorg er dan voor dan dat het hoofd hoger is dan de rest van het lichaam.
Bronnen: brandwondenstichting.nl en ehbo.nl
