Voor veel mensen zijn de ogen het meest kwellende deel van hooikoorts. Rode, tranende en jeukende ogen horen bij de meest voorkomende klachten tijdens het pollenseizoen. Maar ook hooikoorts ogen die opgezwollen zijn of een branderig gevoel geven, horen erbij. In dit artikel lees je hoe oogklachten bij hooikoorts precies ontstaan, welke klachten er zijn en wat je kunt doen om je ogen te beschermen en te verlichten.
Hoe ontstaan oogklachten bij hooikoorts?
Als pollen in de lucht in contact komen met het slijmvlies van het oog, het zogenoemde bindvlies, herkent het immuunsysteem de polleneiwitten als bedreiging. Het lichaam maakt histamine vrij, wat een ontstekingsreactie in het bindvlies op gang brengt. De bloedvaatjes in het oogwit worden wijder, het slijmvlies zwelt op en de traanproductie neemt toe. Dit noemen artsen allergische conjunctivitis: een bindvliesontsteking als gevolg van een allergische reactie.
Deze reactie verloopt snel. Mensen met hooikoorts merken soms al binnen minuten na buiten komen dat hun ogen beginnen te jeuken of tranen. Hoe hoog de pollenconcentratie is, bepaalt mede hoe heftig de reactie is. Op droge, zonnige en winderige dagen zijn de oogklachten bij hooikoorts dan ook het zwaarst.
Welke klachten aan de ogen horen bij hooikoorts?
De meest voorkomende oogklachten bij hooikoorts zijn jeuk, roodheid en tranen. Maar er is meer. Hooikoorts ogen kunnen ook opgezwollen zijn, wat met name de oogleden treft. Zowel het boven- als het onderooglid kan opzwellen door de allergische ontstekingsreactie in het slijmvlies. Soms zijn de oogleden al bij het wakker worden licht gezwollen, doordat er ’s nachts pollen op het kussen of in de slaapkamer aanwezig waren.
Andere klachten zijn een branderig of prikkelend gevoel in de ogen, verhoogde gevoeligheid voor licht en een waterige of licht slijmerige afscheiding. De ogen kunnen ook moe aanvoelen, alsof je lang naar een scherm hebt gekeken. Bij mensen die ook eczeem hebben kan de huid rondom de ogen, op de oogleden of wenkbrauwen, extra gevoelig of geïrriteerd raken door het krabben en wrijven.
Hooikoorts en de ogen opgezwollen: wanneer is het ernstig?
Licht opgezwollen oogleden bij hooikoorts zijn vervelend maar in de meeste gevallen onschuldig en tijdelijk. Ze verdwijnen zodra het pollencontact afneemt of de klachten goed behandeld worden. Maar als de zwelling ernstig is, gepaard gaat met pijn in het oog, aanzienlijke verslechtering van het zicht of koorts, is het verstandig een arts te raadplegen. In dat geval kan er sprake zijn van een infectie die los staat van de allergie en aanvullende behandeling nodig heeft.
Ook als de oogklachten buiten het pollenseizoen aanhouden of het hele jaar terugkeren, is een bezoek aan de huisarts zinvol om andere oorzaken uit te sluiten, zoals een allergie voor huisstofmijt of dierenharen.
Wat kun je zelf doen bij hooikoorts ogen?
De meest effectieve maatregel is het contact tussen pollen en je ogen beperken. Draag buiten een zonnebril die goed aansluit rondom de ogen, bij voorkeur een model dat ook aan de zijkanten afsluit. Raak je ogen zo min mogelijk aan en wrijf er zeker niet in, hoe verleidelijk dat ook is. Wrijven zorgt ervoor dat er meer histamine vrijkomt in het slijmvlies, wat de klachten juist verergert.
Spoel je ogen regelmatig met kunsttranen of gewoon met schoon water om pollen van het oogoppervlak te verwijderen. Was je gezicht na een dag buiten, inclusief de oogleden en wimpers, om pollenresten te verwijderen. Douche voor het slapengaan en was je haar, zodat pollen niet de hele nacht in contact blijven met je ogen en huid.
Oogdruppels en medicijnen bij hooikoorts ogen
Voor directe verlichting van hooikoorts ogen die opgezwollen of jeukend zijn, zijn oogdruppels met antihistaminica het meest effectief. Ze remmen de allergische reactie direct in het oog en zijn vrij verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Oogdruppels met mastcelstabilisatoren werken preventief en zijn het meest effectief als je ze al start voor het begin van jouw gevoelige periode. Kunsttranen kunnen helpen om pollen weg te spoelen en het oogoppervlak vochtig te houden, wat de irritatie vermindert.
Antihistaminetabletten werken ook op oogklachten, omdat ze de allergische reactie via het bloed in het hele lichaam remmen. Veel mensen combineren tabletten met oogdruppels voor een beter resultaat. Lees meer over hooikoortspillen en hoe ze werken als je wilt weten welke opties er zijn. Helpen vrij verkrijgbare middelen onvoldoende of zijn de klachten aan je ogen ernstig, dan kan de huisarts sterkere oogdruppels voorschrijven. Gebruik je contactlenzen, draag die dan bij voorkeur niet tijdens het pollenseizoen of schakel over op daglenzen die je na elke draagtijd weggooit, zodat pollenresten zich niet ophopen op de lens. Gebruik nooit oogdruppels met lenzen in, tenzij de bijsluiter dit expliciet toestaat.
