De overgang brengt voor veel vrouwen ingrijpende veranderingen met zich mee. Opvliegers, slaapproblemen, stemmingswisselingen en vermoeidheid zijn klachten die het dagelijks leven flink kunnen beïnvloeden. Wat veel vrouwen niet weten, is dat alcohol deze klachten aanzienlijk kan verergeren. De combinatie van alcohol en overgang is daarmee een stuk ingewikkelder dan het lijkt.
Wat gebeurt er in je lichaam tijdens de overgang?
Tijdens de overgang schommelen de hormonen oestrogeen en progesteron sterk en nemen ze uiteindelijk af. Die hormonale veranderingen sturen verwarrende signalen naar de hypofyse, een kleine klier in de hersenen die onder andere de hormoonhuishouding, hartslag en bloedvaten reguleert. Door die signalen kan de hypofyse denken dat je lichaamstemperatuur te hoog is, waarna het afkoelmechanisme van je lichaam in werking treedt. De bloedvaten gaan wijd open staan, je hoofd kleurt rood en het zweet breekt je uit. Dat is een opvlieger.
Tegelijk verandert je lichaamssamenstelling tijdens de overgang. Het vetpercentage neemt toe terwijl het vochtgehalte afneemt. Daardoor stijgt het alcoholpromillage in je bloed sneller dan je gewend bent. Een hoeveelheid alcohol die je vroeger weinig deed, kan tijdens de overgang al flink aankomen. Je bent sneller aangeschoten, ervaart eerder hoofdpijn en herstelt langzamer na het drinken.
Hoe verergert alcohol de overgangsklachten?
De relatie tussen overgang en alcohol is direct voelbaar bij veel vrouwen. Alcohol verwijdt de bloedvaten, precies het mechanisme dat ook bij een opvlieger plaatsvindt. Drink je alcohol terwijl je al gevoelig bent voor opvliegers door de hormonale veranderingen, dan kunnen die klachten heviger en vaker optreden. Zelfs één glas kan al een trigger zijn. Daarnaast bevatten veel alcoholische dranken snelle koolhydraten die de bloedsuikerspiegel snel laten stijgen. Ook dat kan opvliegers en nachtelijk zweten uitlokken of versterken.
Slaap is iets waar veel vrouwen in de overgang al moeite mee hebben. Alcohol lijkt het inslapen te vergemakkelijken, maar verstoort de slaapkwaliteit juist. Je slaapt onrustiger, komt minder goed in een diepe slaap en voelt je de volgende dag vermoeid en prikkelbaar. Voor vrouwen die toch al slecht slapen door de overgang, maakt alcohol de situatie daarmee eerder slechter dan beter.
Alcohol en stemming tijdens de overgang
Stemmingswisselingen, somberheid en verhoogde gevoeligheid voor stress zijn veelvoorkomende klachten tijdens de overgang. Sommige vrouwen grijpen juist in deze periode vaker naar alcohol, in de hoop zich rustiger of vrolijker te voelen. Begrijpelijk, maar het heeft een averechts effect. Alcohol verstoort de balans in de hersenen en kan gevoelens van somberheid, angst en prikkelbaarheid versterken. Wie al kwetsbaar is door hormonale schommelingen, merkt dit extra sterk.
Onderzoek laat dan ook zien dat vrouwen die vóór de overgang weinig dronken, in deze periode soms meer zijn gaan drinken. De overgang en alcohol raken daarmee aan een patroon dat gemakkelijk onopgemerkt blijft, maar wel degelijk invloed heeft op het welzijn.
Gewichtstoename en alcohol
Veel vrouwen merken dat ze tijdens de overgang wat aankomen. Dat heeft te maken met een tragere stofwisseling en veranderingen in de vetopslag. Alcohol zit de vetverbranding in de weg en bevat bovendien veel calorieën, zonder dat het voedingswaarde biedt. Wie probeert op gewicht te blijven tijdens de overgang, doet er daarmee goed aan het alcoholgebruik te beperken.
Wat kun je zelf doen?
Minder drinken of tijdelijk stoppen met alcohol kan een merkbaar verschil maken voor overgangsklachten. Veel vrouwen die dat proberen, merken dat opvliegers afnemen, de slaap verbetert en de stemming stabieler wordt. Heb je het gevoel dat je moeilijk kunt minderen, let dan op de signalen dat iemand te veel drinkt. De huisarts kan je begeleiden bij zowel de overgangsklachten als bij het aanpassen van je drinkgedrag.
