Het aantal mensen met blijvende gehoorschade groeit al jaren, en dan vooral bij kinderen en jongeren. Onderzoek toont aan dat het aantal jongeren met gehoorschade de afgelopen 20 jaar met 31% is toegenomen. Gehoorschade is een groeiend probleem. Maar wat is gehoorschade precies en hoe kun je het voorkomen?
Wat is gehoorschade?
Gehoorschade ontstaat doordat de trilharen in het binnenoor beschadigd raken. Vanaf 80 decibel kan geluid al schadelijk zijn. De trilharen raken door de geluidsdruk overbelast en gaan vervolgens kapot. Als de trilharen beschadigd zijn geven ze geen informatie meer door, waardoor je slechter hoort, maar het kan ook zo zijn dat ze verkeerde informatie doorgeven, zoals een piep of ruis. Deze schade kan in een keer gebeuren als het geluid erg hard is, maar kan ook gebeuren als je te vaak of langdurig aan hard geluid wordt blootgesteld.
Vormen van gehoorschade
De vijf meest voorkomende vormen van gehoorschade door lawaai zijn:
Gehoorverlies
Gehoorverlies is er in vele maten, uiteenlopend van iemand in een rumoerige ruimte moeilijk verstaan tot aan het volledig doof zijn.
Tinnitus
Geluid waarnemen zonder dat er een externe geluidsbron aanwezig is, dat is tinnitus. De geluiden die mensen met tinnitus horen lopen erg uiteen: van piep- en fluittonen tot gesuis, gebrom en gebonk. Ook na het uitgaan hebben sommige mensen last van een bepaalde piep in hun oren. Maar wat heel veel mensen niet weten, is dat deze piep een ernstige waarschuwing is. Die piep betekent namelijk dat een stukje van het gehoor beschadigd is. En wanneer dit te vaak gebeurt, dan kan de piep structureel worden. Tinnitus kan verschillende oorzaken hebben, van een te hoge bloeddruk tot infectieziekten maar het kan ook een bijwerking zijn van medicijnen. Echter, in de meeste gevallen is lawaai de veroorzaker.
Hyperacusis
Hyperacusis is de medische benaming voor een overgevoeligheid voor normale dagelijkse geluiden. Het roeren in een koffiekopje, het uitruimen van de vaatwasser of het openen van een plastic zakje, kunnen voor iemand met hyperacusis zelfs zeer pijnlijk zijn.
Diplacusis
Van diplacusis is sprake wanneer iemand verschillende toonhoogtes op links en rechts hoort, maar waar het geluid wel van één geluidsbron komt. Er is sprake van een abnormale waarneming van geluid in het binnenoor waardoor het geluid wat iemand hoort vervormd wordt. Diplacusis wordt veroorzaakt door letsel of aandoeningen van het slakkenhuis. De meest voorkomende oorzaak van beschadiging is langdurige blootstelling aan lawaai. Maar ook hoofdletsel, ontstekingen en multipele sclerose kunnen diplacusis veroorzaken. Tevens komt diplacusis voor bij de ziekte van Ménière.
Distortie
Dysacusis is een gehoorverstoring die wordt gekarakteriseerd door vervorming van geluid. Frequenties en/of intensiteit kunnen anders dan normaal worden waargenomen, waardoor geluid irritant of ondraaglijk wordt. Pijn en drukgevoel door geluid kan ook optreden, evenals een gevoel van echo’s.
Overige oorzaken
Tijdelijk of blijvend slechthorend zijn heeft verschillende oorzaken. De belangrijkste oorzaak van tijdelijke slechthorendheid is wanneer er problemen zijn met het uitwendige oor zoals een gaatje in het trommelvlies, een opeenhoping van oorsmeer of een infectie. Een arts kan deze problemen meestal verhelpen. Echter wanneer er schade aan het binnenoor is dan is dat een heel ander verhaal. Deze schade loop je vaak automatisch op bij het ouder worden, maar het komt ook voor bij mensen die (vaak) aan hard geluid blootstaan. Hier is helaas niets meer te doen.
Kans op gehoorschade door lawaai
De afgelopen jaren zijn er ieder jaar 20.000 jongeren met gehoorschade bijgekomen en het is zeer waarschijnlijk dat dit aantal de komende jaren nog groter wordt. Aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam is een groot onderzoek gedaan naar de kans op lawaaidoofheid bij jongeren van 12 tot 19 jaar. Daaruit is gebleken dat meer dan de helft van de Nederlandse jongeren waarschijnlijk gehoorschade zal krijgen. Tien procent van de jongeren heeft zelfs kans op zeer ernstige, onherstelbare schade. Per gemiddelde schoolklas van 30 personen zullen er dus 12 gehoorschade krijgen waarvan 3 er (vrijwel), doof zullen worden.
Hoeveel decibel is slecht
Maar wat is nu acceptabel en wat is slecht voor je. De vraag die dan gesteld moet worden is wat kunnen onze oren aan. Geluid wordt gemeten in decibels. In principe kun je zeggen dat een langdurige blootstelling aan geluiden boven de 80 decibel kan leiden tot gehoorschade (al is dat niet direct merkbaar in je gehoor). Geluiden boven de 120 decibel leiden al gelijk tot blijvende gehoorschade. Om duidelijkheid te geven over welke activiteiten hoeveel decibel is hebben we een aantal geluiden op een rij gezet:
- Gefluister: 30 decibel.
- Gesprek: 60 decibel.
- Langs een snelweg staan: 80 decibel.
- Grasmaaien, boren in een betonmuur: 90 decibel.
- Motorrijden: 95 decibel.
- Maximaal volume van een mp3-speler: 100 decibel tot wel 130 decibel.
- Discotheek of een concert: 110 decibel.
- Pneumatische hamer: 120 decibel.
Oplossingen
Voor een deel kun je met gezond verstand blijvende gehoorschade voorkomen. Draag bijvoorbeeld altijd oordopjes wanneer je naar een concert gaat. En wanneer je op je werk te maken hebt met harde geluiden (cirkelzaag of een pneumatische hamer) zorg dan ook voor gehoorbescherming. Oordopjes zijn er in allerlei soorten en maten en ze filteren verschillende delen van geluid. Opticiens, audiciens en audiowinkels verkopen ze of maken ze zelfs op maat. Voor iedereen die in een lawaaierige omgeving werkt zou regelmatig zijn of haar gehoor moeten testen.
Bronnen: hoorstichting.nl en nu.nl
