Overloopincontinentie is een vorm van urineverlies waarbij de blaas niet volledig geleegd wordt. Hierdoor blijft er steeds urine achter in de blaas, die uiteindelijk ‘overloopt’. Dit kan leiden tot ongewild urineverlies, vaak in kleine hoeveelheden. In tegenstelling tot andere vormen van incontinentie is er bij overloopincontinentie meestal geen sterke aandrang om te plassen. Juist het ontbreken van duidelijke signalen maakt deze vorm soms lastiger te herkennen.
Wat gebeurt er bij overloopincontinentie?
Bij overloopincontinentie raakt de blaas overvol, omdat deze niet goed kan samentrekken of omdat de urine niet goed kan wegstromen. Wanneer de druk in de blaas te hoog wordt, lekt er urine naar buiten. Normaal gesproken trekt de blaas samen om urine volledig te legen. Bij overloopincontinentie werkt dit proces niet goed, waardoor er resturine achterblijft. Dit zorgt ervoor dat de blaas steeds voller raakt.
Symptomen van overloopincontinentie
De symptomen van overloopincontinentie zijn vaak minder duidelijk dan bij andere vormen van urineverlies, maar er zijn wel signalen waar je op kunt letten.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- Druppelsgewijs urineverlies gedurende de dag
- Het gevoel dat de blaas niet leeg is na het plassen
- Moeite met starten van het plassen
- Zwakke of onderbroken urinestraal
- Regelmatig kleine beetjes plassen
- Soms ongewild urineverlies zonder aandrang
Deze klachten kunnen geleidelijk ontstaan en worden soms pas laat opgemerkt. Hierdoor blijven mensen er vaak langere tijd mee rondlopen voordat ze hulp zoeken of de oorzaak laten onderzoeken.
Oorzaken van overloopincontinentie
De overloopincontinentie ontstaat vaak door een probleem met het legen van de blaas. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Een veelvoorkomende oorzaak bij mannen is een vergrote prostaat. Deze kan de plasbuis deels blokkeren, waardoor urine moeilijker wegstroomt. Bij vrouwen kan een verzakking van organen in het bekkengebied een rol spelen. Daarnaast kunnen zenuwproblemen invloed hebben op de werking van de blaas. Wanneer de zenuwen de blaasspier niet goed aansturen, kan de blaas zich onvoldoende samentrekken.
Andere mogelijke oorzaken van overloopincontinentie zijn:
- Neurologische aandoeningen
- Diabetes
- Bijwerkingen van bepaalde medicijnen
- Operaties in het bekkengebied
Omdat er verschillende oorzaken mogelijk zijn, is het belangrijk om klachten goed te laten onderzoeken.
Verschil met andere vormen van incontinentie
Overloopincontinentie verschilt duidelijk van andere vormen van urineverlies. Bij stressincontinentie ontstaat urineverlies bijvoorbeeld door druk op de blaas, terwijl bij aandrangincontinentie juist een plotselinge aandrang centraal staat. Bij overloopincontinentie is er vaak juist weinig aandrang, maar wel een continu gevoel van een volle blaas. Het urineverlies ontstaat doordat de blaas te vol raakt, niet doordat deze te actief is. Dit verschil is belangrijk, omdat de behandeling afhankelijk is van het type incontinentie.
Wat kun je doen bij overloopincontinentie?
De behandeling van overloopincontinentie hangt af van de oorzaak. In sommige gevallen kan het helpen om de blaas regelmatig te legen volgens een vast schema. Dit voorkomt dat de blaas te vol raakt. Als er sprake is van een blokkade, zoals bij een vergrote prostaat, kan medische behandeling nodig zijn. Ook kan het nodig zijn om medicatie aan te passen als deze invloed heeft op de blaasfunctie. In bepaalde situaties kan het gebruik van een katheter tijdelijk of langdurig nodig zijn om de blaas goed te legen.
Wanneer naar de huisarts?
Omdat overloopincontinentie vaak te maken heeft met een onderliggend probleem, is het belangrijk om bij klachten contact op te nemen met een huisarts. Zeker wanneer je merkt dat plassen moeilijk gaat of dat je blaas niet leeg aanvoelt, is het verstandig om dit te laten controleren. De huisarts kan onderzoeken wat de oorzaak is en zo nodig doorverwijzen voor aanvullend onderzoek of een passende behandeling.
Leven met overloopincontinentie
Leven met overloopincontinentie kan onzekerheid geven, vooral omdat de klachten minder duidelijk zijn dan bij andere vormen. Toch is het belangrijk om signalen serieus te nemen en niet te lang te wachten met hulp zoeken. Met de juiste begeleiding en behandeling is het vaak mogelijk om de klachten te verminderen en beter om te gaan met de situatie. Door inzicht te krijgen in wat er speelt, kun je stappen zetten om meer controle te krijgen over je blaas en je dagelijks functioneren.