De prostaat is een kleine klier die bij mannen onder de blaas en rondom de plasbuis ligt. De prostaat maakt vocht dat samen met zaadcellen het sperma vormt. Naarmate je ouder wordt, kan de prostaat groter worden en kunnen plasklachten ontstaan. Maar wat is de functie van de prostaat precies? En wat kun je doen om de prostaat gezond te houden?
Waar zit de prostaat?
De prostaat ligt onder de blaas en rondom het eerste deel van de plasbuis. De plasbuis loopt vanuit de blaas door de prostaat en vervolgens door de penis naar buiten. Aan de achterkant grenst de prostaat aan de endeldarm. Daardoor kan een arts de prostaat via de anus voelen bij een lichamelijk onderzoek.
De prostaat is ongeveer zo groot als een walnoot of kastanje bij een volwassen man. De grootte kan verschillen en de prostaat wordt vaak groter naarmate je ouder wordt.
Wat doet de prostaat?
De belangrijkste functie van de prostaat heeft te maken met de voortplanting. De prostaat maakt prostaatvocht. Dit vocht komt tijdens een zaadlozing bij de zaadcellen en het vocht uit de zaadblaasjes. Samen vormen deze vloeistoffen het sperma. Het prostaatvocht helpt de zaadcellen tijdens hun weg naar de eicel.
De prostaat heeft daarnaast invloed op het plassen, omdat de plasbuis door de prostaat heen loopt. Als de prostaat groter wordt, kan deze de plasbuis gedeeltelijk dichtdrukken. Daardoor kunnen plasklachten ontstaan.
Wat is de functie van de prostaat bij een zaadlozing?
Tijdens een zaadlozing komt prostaatvocht samen met zaadcellen en vocht uit de zaadblaasjes in de plasbuis terecht. Vervolgens verlaat het sperma via de penis het lichaam. De prostaat is daarmee vooral belangrijk voor de samenstelling van het sperma en de voortplanting.
Waarvoor dient de prostaat?
De prostaat dient vooral voor het maken van prostaatvocht. Dit is een onderdeel van het sperma. De prostaat is dus geen orgaan dat nodig is om te kunnen plassen, maar doordat de plasbuis door de prostaat loopt, kan een verandering van de prostaat wel invloed hebben op het plassen.
Wat gebeurt er als de prostaat groter wordt?
Een vergrote prostaat komt vooral op latere leeftijd vaak voor. Een goedaardige vergroting is niet hetzelfde als prostaatkanker. Toch kan een vergrote prostaat klachten geven doordat de plasbuis wordt vernauwd.
Mogelijke klachten zijn:
- Vaker moeten plassen
- Vaker ’s nachts moeten opstaan om te plassen
- Een minder krachtige of onderbroken urinestraal
- Moeite om het plassen op gang te brengen
- Nadruppelen
- Het gevoel dat de blaas niet helemaal leeg is
- Plotseling sterke aandrang om te plassen
Niet iedere man met een vergrote prostaat krijgt klachten. Ook de ernst van de klachten zegt niet altijd iets over hoe groot de prostaat is.
Welke prostaatproblemen komen voor?
Een prostaat kan op verschillende manieren problemen geven. De meest voorkomende aandoeningen zijn een goedaardige prostaatvergroting, een prostaatontsteking en prostaatkanker.
Goedaardige prostaatvergroting
Bij een goedaardige prostaatvergroting groeit het prostaatweefsel zonder dat er sprake is van kanker. De prostaat kan hierdoor de plasbuis vernauwen en plasklachten veroorzaken.
Prostaatontsteking
Bij een prostaatontsteking is de prostaat ontstoken. Dit kan onder andere pijn geven tussen de balzak en de anus, in de onderbuik of liezen. Ook kunnen plasklachten en soms koorts ontstaan.
Prostaatkanker
Bij prostaatkanker groeien kwaadaardige cellen in de prostaat. Prostaatkanker geeft in een vroeg stadium vaak geen klachten. Plasklachten betekenen daarom niet automatisch dat iemand prostaatkanker heeft.
Wat is goed voor de prostaat?
Er is geen voedingsmiddel, dieet of supplement waarvan is bewezen dat het prostaatproblemen voorkomt. Een gezonde leefstijl is wel belangrijk voor je algemene gezondheid. Eet daarom gevarieerd, beweeg voldoende en probeer een gezond gewicht te behouden.
Wees voorzichtig met supplementen die speciaal voor de prostaat worden verkocht. Een supplement is niet automatisch nuttig of veilig omdat het als ‘goed voor de prostaat’ wordt aangeprezen. Heb je al prostaatklachten? Dan is het belangrijker om de oorzaak te laten onderzoeken dan om zelf voedingssupplementen te proberen.
Wanneer ga je met prostaatklachten naar de huisarts?
Neem contact op met je huisarts als je problemen hebt met plassen, zoals een zwakke urinestraal, vaak moeten plassen, bloed in de urine of het gevoel dat je blaas niet leeg raakt. Ook pijn bij het plassen, pijn rond de prostaat of koorts in combinatie met plasklachten zijn redenen om contact op te nemen met de huisarts.
De huisarts kan onderzoeken waar de klachten vandaan komen en zo nodig verder onderzoek laten doen. Een PSA-waarde in het bloed kan bijvoorbeeld verhoogd zijn bij prostaatkanker, maar ook bij andere prostaatproblemen. Een verhoogde PSA-waarde betekent dus niet automatisch dat er sprake is van kanker.
Praat mee op ons forum
Heb je nog vragen over de prostaat of prostaatklachten? Stel je vraag op het forum over penis en testikels van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook andere forumleden kunnen hun ervaringen met je delen.