Nierstenen, je hebt vast wel eens gehoord dat het hebben ervan erg pijnlijk kan zijn. Iedereen kan in principe nierstenen krijgen, maar mannen hebben een grotere kans op het krijgen van nierstenen dan vrouwen. Wat is de oorzaak ervan? Hoeveel kans heb jij op het krijgen van nierstenen?
Wat zijn nierstenen?
Onze urine bevat veel stoffen die afgevoerd moeten worden zoals afbraakproducten, overtollige zouten, toxische stoffen en overige afvalproducten. Wanneer bepaalde zouten in een te hoge concentratie in de urine voorkomen, dan kan dit leiden tot de vorming van kristallen. Wanneer deze kristallen aan elkaar klonteren met eiwitten kunnen ze een niersteen vormen.
Soorten nierstenen
- Calciumoxalaat- en calciumfosfaatstenen
Deze komen het meest voor. Ze zijn goed voor 80% van alle nierstenen. - Struvietstenen of infectiestenen
Deze nierstenen ontstaan vaak als gevolg van een regelmatig terugkerende urineweginfectie. - Urinezuurstenen
Deze vorm ontstaat vaak bij mensen met jicht of bij mensen die veel dierlijke eiwitten eten, waardoor er in de urine veel urinezuur aanwezig is. Het gevolg is dat zouten minder goed kunnen oplossen. - Cystinestenen
Cystinurie is een aangeboren, zeldzame en erfelijke stofwisselingsziekte waarbij het resorptiemechanisme in de nieren voor een viertal aminozuren niet goed werkt. Hierdoor komen deze in veel hogere concentraties in de urine voor dan normaal. De slechtst oplosbare van deze aminozuren is cystine en kan dan nierstenen vormen.
Wie loopt er kans op het krijgen van nierstenen?
Nierstenen zijn een veelvoorkomend probleem, maar ze ontstaan 2 keer zo vaak bij mannen als bij vrouwen. Vaak krijgen mensen de eerste nierstenen tussen de 20 en de 30 jaar. Naar schatting heeft 1% van de Nederlandse bevolking last van nierstenen. Echter, dat aantal stijgt jaarlijks in de Westerse landen, waardoor nierstenen ook wel eens een welvaartsziekte genoemd wordt. Vóór 1900 kwamen mensen met nierstenen in ons land bijna niet voor. Tevens is het zo dat de helft van de mensen die nierstenen hebben gehad, een kans heeft dit nogmaals te krijgen.
Mogelijke symptomen nierstenen
Nierstenen geven niet altijd klachten. Wanneer een niersteen losraakt en in je urineleider komt dan kun je deze, wanneer hij klein genoeg is uitplassen. Wanneer de niersteen dusdanig klein is, kan het zelfs zo zijn dat je helemaal niet wist dat je een niersteen had. Echter, wanneer de niersteen vast blijft zitten dan beginnen de klachten. De volgende symptomen kunnen optreden:
- Vage niet enorm opvallende pijn in de onderrug.
- Deze pijn wordt steeds heviger en straalt uit naar je lies of stuit.
- De pijn komt in golven (dit noemen we koliekpijn) en tijdens deze pijngolf kan iemand geen houding vinden om de pijn draaglijk te maken.
- Tijdens een pijngolf kan iemand misselijk worden en moeten braken.
- Bloed in de urine, doordat een steen tegen de binnenkant van de urineleider aanwrijft.
- Sterke aandrang tot vaak plassen.
- Eventueel koorts vanwege een infectie aan de urinewegen.
Mogelijke oorzaken nierstenen
Vaak is er niet één oorzaak aan te wijzen, maar zijn er verschillende factoren die een rol spelen.
- Te weinig drinken
Te weinig drinken leidt tot uitdroging en verhoging van de concentratie van kristallen in de urine, wat een verhoogd risico geeft op kristalvorming. - Voeding
Door het eten van veel dierlijke eiwitten (vlees), neemt de uitscheiding van calcium, oxalaat en urinezuur toe en neemt de uitscheiding van citraat af. Hierdoor neemt de kans op steenvorming toe. Maar ook het in grote hoeveelheden eten van bijvoorbeeld rabarber en spinazie en (keuken), zout verhogen deze kans. - Te veel urinezuur
Er zijn mensen die van nature te veel urinezuur aanmaken. Maar men denkt ook dat er een aantal voedingsmiddelen zijn die hier een rol in spelen zoals zeevruchten, orgaanvlees en gevogelte. - Blaasontsteking
Sommige bacteriën kunnen stoffen omzetten en zo bijdragen aan de vorming van nierstenen. - Overige risicofactoren
Een gebrek aan lichaamsbeweging, jicht, kanker, darmaandoeningen zoals onder andere de Ziekte van Crohn, te hard werkende bijschildklier en bepaalde medicijnen kunnen leiden tot steenvorming. - Erfelijkheid
Wanneer er in de naaste familie nierstenen voorkomen, dan verdubbelt dat de kans op nierstenen.
Bronnen: nieren.nl, asz.nl en nierstichting.nl
