Longkanker is de vierde meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Jaarlijks eist deze ziekte in ons land bijna 11.000 mensenlevens. Tegen de tijd dat je echt klachten krijgt, is het vaak al uitgezaaid. Toch is er één subtiel symptoom dat je voortijdig kan waarschuwen.
Wat is longkanker?
Bij longkanker, de medische term is longcarcinoom, is er een kwaadaardig gezwel ontstaan in het longweefsel. Dit gezwel bestaat uit abnormaal groeiende cellen, die zich ongeremd blijven delen en kunnen uitzaaien via de lymfe en het bloed. Bij verspreiding van de kankercellen via de lymfe ontstaan uitzaaiingen in de lymfeklieren. Verspreiding via het bloed kan uitzaaiingen geven in verschillende organen. Uitzaaiingen worden ook wel metastasen genoemd. In dit geval spreken we niet van longkanker, maar het type kanker wordt dan vernoemd naar het orgaan waarvan de kankercellen afkomstig zijn.
Soorten longkanker
Bij longkanker onderscheiden we verschillende vormen. Globaal gaat het om:
- Kleincellige longkanker.
- Niet-kleincellige longkanker.
- Mesothelioom.
- Luchtpijpkanker.
Kleincellige longkanker
Ongeveer 15% van de gevallen van longkanker is kleincellig. Bij deze vorm gaat het om hele kleine, snel delende cellen. Hierdoor is de kans op uitzaaiing groter dan bij de niet-kleincellige soort.
Niet-kleincellige longkanker
Bij deze vorm zijn de cellen groter. Het zaait minder snel omdat dit type langzamer groeit. Daarin zijn drie verschillende soorten te onderscheiden:
- Plaveiselcelcarcinoom.
- Adenocarcinoom.
- Grootcellig carcinoom.
Bij de meeste mensen die longkanker hebben (ongeveer bij 80%), is sprake van deze vorm.
Mesothelioom
Deze vorm ontstaat meestal in de borstvliezen of longvliezen. Om deze reden praat men ook over borstvlieskanker of longvlieskanker. In principe is mesothelioom geen vorm van longkanker, maar een specifieke kanker die veroorzaakt wordt door inademing van asbest.
Luchtpijpkanker
Luchtpijpkanker is bijzonder zeldzaam en is kanker in de luchtpijp. Jaarlijks krijgen ongeveer 15 Nederlanders luchtpijpkanker.
Symptomen beginstadium van longkanker
In het begin is de longkanker nog zo klein dat dit nog vaak geen duidelijke klachten geeft. Een aantal vage symptomen kunnen toch wijzen op het bestaan van longkanker zoals:
- Aanhoudende vermoeidheid.
- Algehele malaise.
- Verminderde eetlust.
- Gewichtsverlies.
Daarnaast is er een belangrijk symptoom dat je tijdig kan waarschuwen voor longkanker. Dat is een aanhoudende hoest. In de meeste gevallen is hoesten de eerste klacht bij longkanker. Maar aangezien hoesten vaak voorkomt en daardoor niet zo bijzonder lijkt, blijven mensen er in veel gevallen (te) lang mee rondlopen. Echter, wanneer je een hardnekkige prikkelhoest of ander hoest te pakken hebt, terwijl je geen verkoudheidsvirus of bronchitis hebt (gehad), dan is het verstandig om je huisarts te raadplegen.
De symptomen van longkanker
- Hardnekkige kriebelhoest, welke al dan niet wat bloed kan bevatten.
- Longontsteking die vaak niet geneest ondanks de voorgeschreven antibiotica.
- Het optreden van, of een toename van kortademigheid.
- Fluitende ademhaling.
- Zeurende pijn in de borststreek.
- Aanhoudende heesheid die zonder duidelijke reden ontstaat.
- Zeurende pijn in de rug, of in het gebied van de schouders.
- Opzwelling van het gezicht of de nek. Dit kan ontstaan wanneer de lymfeklieren zijn aangetast door kankercellen.
Bij een verdere uitbreiding door het lichaam kan iemand klachten ervaren van:
- Botpijn.
- Benauwdheid.
- Geelzucht.
- Disfunctie van de hersenen (bijv. krachtverlies of woorden niet meer kunnen vinden).
- Hoofdpijn.
- Recent ontstane knobbeltjes in de huid.
- Vermagering.
- Trombose.
- Longembolie.
Oorzaken longkanker
Longkanker ontstaat meestal, doordat iemand jarenlang schadelijke stoffen heeft ingeademd. In ongeveer 85% van de gevallen is roken de oorzaak. Echter, de ziekte komt niet alleen voor bij mensen die roken, of gerookt hebben. Het komt ook voor bij mensen die nooit gerookt hebben. Mensen die passief roken hebben namelijk ook een hoger risico op het krijgen van longkanker. Men schat dit het risico met 30% stijgt.
Ook door het inademen van asbest kan iemand longkanker krijgen. Asbest werd vroeger in de bouw gebruikt. Asbest dat verwerkt is in gebouwen, is relatief ongevaarlijk. Op het moment dat de asbestvezels vrijkomen, door bijvoorbeeld sloopwerkzaamheden, kunnen ze kankerverwekkend zijn.
Daarnaast zijn er een aantal factoren die de kans op longkanker verhogen:
- Voorgaande kanker van het strottenhoofd.
- Verbindweefseling van de long.
- Contact met kankerverwekkende stoffen zoals nikkel, chroom, koolwaterstoffen.
- Blootstelling aan radioactieve straling.
Nooit te laat om te stoppen
Roken is dus de grootste risicofactor voor het ontstaan voor longkanker. Eén op de vier zware rokers overlijdt voor zijn of haar 65ste verjaardag. Dus wanneer je rookt, stop dan nu. Ook wanneer je al wat ouder bent heeft het effect om te stoppen. Natuurlijk is het beter om niet te roken of vroeg te stoppen, maar ook laat stoppen heeft nog altijd effect.
Wie voor zijn of haar 35ste verjaardag weet te stoppen, ziet de kansen om te overlijden beduidend minder hard oplopen. Om uiteindelijk zelfs hetzelfde niveau te bereiken als mensen die nog nooit hebben gerookt. Ook wie vanaf zijn 50ste stopt, ziet het gemiddelde sterfterisico veel minder hard stijgen. Uit de CBS-grafieken blijkt dat het ook dan nog steeds loont om te stoppen. Pas vanaf de 80 jaar, maakt het voor de gemiddelde overlijdenskans niet veel meer uit. Echter, ook dan is het zo dat wanneer je stopt je je veel gezonder en energieker voelt.
Bronnen: longkankernederland.nl, avl.nl, umcg.nl en kanker.nl
