Verbrand door de zon is niet onschuldig

Verbrand door de zon is niet onschuldig

We zijn allemaal weleens verbrand door de zon, maar vaak maken we ons daar niet zo druk over. We willen vooral graag een lekker bruin kleurtje. Maar is een zonverbranding wel zo onschuldig als we soms denken?

Wat is zonnebrand?
Wanneer we een rode huid hebben als gevolg van een zonverbranding, dan betekent dit, de huid te veel Uv-straling van de zon heeft gekregen. De rode kleur is een waarschuwing dat er een overmatige blootstelling aan Uv-stralen is geweest en dat de huid moet herstellen. De eerste reactie is dat de bloedvaten wijder worden, en de tweede reactie is dat de huid vocht verliest en dehydrateert waardoor er een trekkerig gevoel ontstaat.

Wanneer de huid vaker in contact komt met Uv-stralen zal de huid zich aanpassen. Dat kan op 2 manieren, te weten: de bovenste huidlaag wordt dikker en door pigmentatie (bruin worden). Deze bruine kleur is dus een beschermingsmechanisme van de huid. Het pigment wordt door ons lichaam gebruikt om te voorkomen dat Uv-stralen dieper in de huid doordringen en ons DNA beschadigen. Velen vinden een bruine huid er gezond uitzien. Echter, bij een bruine huid is er altijd schade aan cellen of DNA opgetreden.

Gevolgen van zonnebrand
De gevolgen van verbranding door de zon zijn zowel op korte als op lange termijn zichtbaar.

Korte termijn gevolgen

  • Roodheid
    In de meeste gevallen verbrandt alleen de bovenste laag van de huid. Het resultaat is een rode, gevoelige huid die pijn kan doen en een gevoel van hitte heeft. Deze gevolgen worden meestal na een paar uur waargenomen en gevoeld.
  • Vervellen
    Wanneer we vervellen als gevolg van verbranding, dan is dat een manier van het lichaam om beschadigde cellen, die mogelijk kankerverwekkend zijn, kwijt te raken. Er treedt dan automatisch een mechanisme in werking dat alle beschadigde cellen zo snel mogelijk afbreekt. Deze verwijdering van cellen kan ertoe leiden dat je heel erg vervelt en dat je stukken vel van je lichaam kan trekken. Deze huid wordt vervolgens vervangen door nieuwe cellen onder deze huidlaag.
  • Blaren
    Wanneer de huid erg verbrand is, kunnen er kleine of grote vochtblaren ontstaan. Dit noemen we tweedegraads verbranding door de zon. Zorg ervoor dat je blaren heel laat. Prik ze dus niet open maar dep ze voorzichtig droog. Open blaren verhogen namelijk de kans op een infectie. Wanneer de blaar wel open is, behandel deze dan hetzelfde als dat je een wondje zou behandelen. Laat de blaarkap (het velletje van de blaar) zitten.
  • Daarnaast kan iemand bij ernstige zonverbranding last krijgen van koorts, koude rillingen en/of misselijkheid.

Deze laatste twee gevolgen vereisen medische zorg.

Lange termijn gevolgen

  • Huidkanker
    Er zijn verschillende soorten huidkanker en voorlopers van huidkanker, die door Uv-beschadiging kunnen ontstaan. Als gevolg van verbranding ontstaan er DNA-beschadigingen die uiteindelijk tot huidkanker kunnen leiden. Een overmatige van blootstelling aan de zon, wordt gezien als de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van huidkanker. Dit geldt ook voor Uv-straling van zonnebanken. Daarnaast is het zo dat wie als kind veel in de zon is geweest, meer risico loopt op het ontwikkelen van basaalcelkanker op latere leeftijd. Hoe hoger de Uv-belasting, hoe groter het risico. Tevens is het aantal keren dat iemand verbrand is van belang. Iedere keer dat je (als kind of als volwassene) verbrandt, stijgt de kans dat je huidkanker krijgt.Huidkanker is in vele gevallen een zeer zichtbare vorm van kanker. Daarom is het vaak mogelijk, om de ziekte vroeg te onderkennen en te behandelen. Het is belangrijk dat elke plek op de huid die groeit of verandert van uiterlijk, door de dokter wordt bekeken. Bij ernstige vormen van huidkanker kan vroege herkenning en behandeling levensreddend zijn.
  • Huidveroudering
    De zon is verantwoordelijk voor een groot deel van de zichtbare gezichtsveroudering. Het is gebleken dat Uv-straling meer dan 80% van de rimpels, pigmentvlekken en verminderde huidelasticiteit veroorzaakt. Daarnaast is het zo dat het effect van Uv-straling toeneemt naarmate je ouder wordt. Het Uv-licht breekt het elastine in een heleboel kleine stukjes. Veelvuldige blootstelling aan zonlicht, geeft dus versnelde afbraak van elastine in de huid en eerdere en meer uitgebreide rimpelvorming.
  • Ouderdomsvlekken
    Uv-licht speelt ook een rol in het ontstaan van ouderdomsvlekken, vooral op de handen en in het gezicht. Ouderdomswratten komen ook meer voor op regelmatig aan de zon blootgestelde huid. Ook couperose kan door zonlicht verergerd worden.

Wat doen als je verbrand bent?
Wat je moet doen is afhankelijk van de mate van verbranding. Wanneer je een eerste- of tweedegraads verbranding hebt opgelopen, dan is het verstandig om de verbrande huid te koelen met een koude natte doek. Gebruik dan daarna een aftersun. Het maakt niet uit of dat dit een gel of een lotion is. Wanneer je pijn hebt, dan kun je een aspirine of paracetamol nemen. Wanneer je jeuk hebt, dan kun je er een verkoelende crème opsmeren.

Wanneer je een derde- of een vierdegraads verbranding hebt opgelopen dan bestaat de eerste hulp die je moet bieden uit:

  • Het verbrande lichaamsdeel langdurig (10-15 minuten) onder lauwwarm stromend water.
  • Wanneer grotere delen van je lichaam zijn verbrand neem dan een lauwwarme douche.
  • Veel drinken. Wel 2 tot 3 liter per dag.
  • Naar je huisarts of een EHBO-post gaan voor medische zorg.

Het herstel na een zonnebrand is afhankelijk van de graad van zonnebrand. Een oppervlakkige zonverbranding zal geen littekens achterlaat. Echter, in ernstiger gevallen kunnen er behalve littekenvorming ook pigmentverkleuringen ontstaan.

Wanneer de huisarts inschakelen?

  • Wanneer je last hebt van; koorts, snelle hartslag, vermoeidheid, draaierig, misselijk en eventueel overgeven.
  • Wanneer een groot gedeelte van de huid na verbranding gezwollen is.
  • Wanneer er blaren ontstaan.
  • Wanneer iemand zich onwel voelt.
  • Als een baby of peuter zonnebrand heeft, mogelijks met blaren roodheid en koorts.
  • Wanneer de huid zich na 2 weken nog niet hersteld heeft.

 

Bronnen: huidarts.com en huidkanker.nl

3 reacties op “Verbrand door de zon is niet onschuldig
  1. Er is huidkanker bij me vastgesteld, het gaat bij mij over maligne melanoom.
    Rond mijn achttiende regelmatig gaan zonnebanken om er als jongere aantrekkelijk uit te zien, meestal genoot ik ook van de weldadige warmte en het ontspannen gevoel dat het zonnebanken gaf. Ik ben ook een keer naar een zogenaamd zonnekannon geweest. Ik denk dat zo’n toestel nu verboden is, het gaf onmiddellijk bruiningseffect maar was ultra geconcentreerd en een behandeling was pijnlijk en niet aangenaam maar ondraaglijk.
    Spijt komt soms meer dan twintig jaar na de zonde want ik leg de oorzaak bij dit zonnekannonbezoek. De huidarts zegde echter wel dat schadelijk UV licht wel de meest bekende vermoedelijke oorzaak is van huidkanker maar dat er nog veel onbekend is rond huidkanker, soms krijgt men het immers daar waar nooit geen zo’n komt.

    Geschreven door Doeterniettoe op
  2. De zon is dodelijk.

    Ik heb zelf tal van keren even te lang in de zon gelegen en lelijk verbrand. Doordat ik met mijn rossige haarkleur ook een bleke huis heb verbrand ik ook snel. Als ik op een zomerdag 20 minuten zonder shirt in de zon loop zijn mijn schouders al verbrand. Eerst vond ik dat best vervelend maar momenteel heb ik er vrede mee. Als ik mijzelf goed insmeer en in de zon kom maar niet verbrand ben, betekend het dat ik mij voldoende beschermt heb, want oh oh wat heeft de zon mij snel te pakken zeg. Helaas zijn er nog veel mensen die denken dat als ze niet verbranden, ook geen schade oplopen. De vorming van huiskanker is nou eenmaal cumulatief, bij een bepaalde hoeveelheid UV straling zal er een huidcel gaan muteren.

    Geniet, maar zon met mate.

    Geschreven door amvitamine op
  3. Doordat ik altijd buiten werkte en ook heel vaak op het strand te vinden was, is ook bij mij onlangs een Basaalcel Carsinoom aangetroffen op mijn onderste ooglid! Nou ik kan vertellen dat de Mohs operatie die daarop volgde en het herstel erna niet erg aangenaam is! Natuurlijk is het te laat maar ik smeer in het vervolg wel veel meer en blijf tussen 12 en 3 uit de zon (helaas)…

    Geschreven door Zonnofieltje op

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Blijf op de hoogte met onze wekelijkse nieuwsbrief
Dokter.nl maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en relevante advertenties te tonen. Je geeft door gebruik te blijven maken van deze website, of door op 'ga verder' te klikken, toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.
Ga verder