Veel mensen staan er niet bij stil dat een glas wijn of bier heel anders kan uitpakken als je tegelijkertijd medicijnen gebruikt. De combinatie van alcohol en medicijnen kan de werking van een middel versterken, verzwakken of gevaarlijke bijwerkingen veroorzaken. In dit artikel lees je waarom alcohol en medicijnen vaak een slechte combinatie zijn en bij welke medicijnen je zeker voorzichtig moet zijn.
Waarom gaan alcohol met medicijnen niet samen?
Zowel alcohol als de meeste medicijnen worden afgebroken door de lever. Wanneer je beide tegelijk gebruikt, moet je lever dubbel werk verzetten. Dit kan ertoe leiden dat medicijnen langzamer worden afgebroken en daardoor sterker of langer werken dan bedoeld. In andere gevallen versnelt de afbraak juist, waardoor een medicijn minder effectief is.
Bovendien heeft alcohol zelf een verdovend effect op het centrale zenuwstelsel. Bij medicijnen die een vergelijkbare werking hebben, kunnen die effecten zich opstapelen. Sufheid, verminderd reactievermogen en concentratieproblemen zijn dan het gevolg, wat gevaarlijk kan zijn in het verkeer of bij het bedienen van machines.
Alcohol en slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen
Bij slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen is de combinatie met alcohol bijzonder risicovol. Beide middelen werken dempend op het zenuwstelsel. Samen kunnen ze de ademhaling gevaarlijk vertragen. Ook de sufheid en het verminderd reactievermogen versterken. Dit geldt ook voor zware pijnstillers zoals codeïne en andere opiaten.
Alcohol en antidepressiva
Antidepressiva hebben vaak als bijwerking dat ze slaperigheid en een verminderd concentratievermogen veroorzaken. Alcohol versterkt dit effect aanzienlijk. Daarnaast kunnen bepaalde antidepressiva, de zogeheten MAO-remmers, in combinatie met alcohol een gevaarlijke bloeddrukstijging veroorzaken. Bij antidepressiva is het altijd verstandig om je arts of apotheker te vragen of een glas alcohol toegestaan is.
Alcohol en antibiotica
Bij de meeste antibiotica is een enkel glas alcohol geen ramp, maar er zijn uitzonderingen. Metronidazol, een antibioticum dat wordt ingezet bij onder andere infecties in de buik en geslachtsorganen, mag absoluut niet worden gecombineerd met alcohol, zelfs niet tot twee dagen na het stoppen van de kuur. De combinatie kan leiden tot hartkloppingen, hoofdpijn, een sterke bloeddrukdaling en hevige misselijkheid. Hetzelfde geldt voor bepaalde middelen tegen schimmelinfecties.
Alcohol en bloedverdunners
Alcohol en medicijnen tegen bloedstolling, zoals acenocoumarol, verdragen elkaar slecht. Alcohol kan het bloedverdunnende effect versterken, wat het risico op bloedingen vergroot. Paradoxaal genoeg kan chronisch overmatig gebruik van alcohol het omgekeerde effect hebben en de werking van bloedverdunners verminderen, waardoor het risico op trombose toeneemt. Zelfs matig drinken verdient bij dit type medicatie altijd overleg met een arts.
Alcohol en paracetamol en ontstekingsremmers
Over alcohol en paracetamol bestaan veel misverstanden. Bij incidenteel gebruik van paracetamol en een enkel glas alcohol is het risico beperkt. Maar bij regelmatig drinken neemt de belasting op de lever toe, waardoor de kans op leverschade groter wordt. Ontstekingsremmers zoals ibuprofen en diclofenac kunnen in combinatie met alcohol het risico op maagproblemen en maagbloedingen vergroten.
Alcohol en medicijnen bij diabetes
Alcohol kan de bloedsuikerspiegel sterk ontregelen, wat bij mensen die medicijnen gebruiken voor diabetes extra risico’s met zich meebrengt. Metformine, een veelgebruikt diabetesmiddel, kan bij overmatig alcoholgebruik leiden tot ernstige bijwerkingen zoals braken, buikkramp en ademhalingsproblemen.
Alcohol en methotrexaat
Methotrexaat, een krachtige ontstekingsremmer die wordt voorgeschreven bij aandoeningen als reuma en psoriasis, mag absoluut niet worden gecombineerd met alcohol. De combinatie kan leiden tot ernstige leverschade. Bij dit middel wordt iedere vorm van alcoholgebruik afgeraden.
Wat kun je het beste doen?
Twijfel je of jij alcohol mag drinken bij de medicijnen die je gebruikt, lees dan altijd de bijsluiter. Staat er niets in, vraag het dan aan je apotheker. Die kan precies uitleggen wat de risico’s zijn voor jouw specifieke situatie. Merk je na het drinken van alcohol bij medicijngebruik klachten zoals hartkloppingen, extreme sufheid of ademhalingsproblemen, zoek dan direct medische hulp. Herken je bij jezelf signalen van te veel drinken, dan is een open gesprek met je huisarts altijd een verstandige stap.
