Zodra je zwanger bent of zwanger probeert te worden, is het advies van artsen en verloskundigen eenduidig: drink geen alcohol. Er is geen hoeveelheid alcohol bewezen veilig tijdens de zwangerschap. Toch drinkt een groot deel van de vrouwen alcohol in de weken voordat ze weten dat ze zwanger zijn. Wat doet alcohol precies met je ongeboren kind en wat moet je doen als je per ongeluk alcohol hebt gedronken terwijl je zwanger bent?
Wat doet alcohol met je ongeboren kind?
Als je alcohol drinkt, bereikt dit via je bloed ook je ongeboren kind. De placenta biedt hiertegen geen bescherming. Het lichaam van een ongeboren kind is nog niet in staat alcohol af te breken, waardoor de concentratie in het bloed van de baby even hoog kan worden als in jouw bloed. Alcohol heeft gedurende de hele zwangerschap invloed op de ontwikkeling van je kind. In de eerste drie maanden, wanneer de organen worden aangelegd, is het risico op schade bijzonder groot. Denk aan hersenschade, groeiproblemen, problemen met de motoriek en gedragsproblemen na de geboorte. Bij regelmatig of overmatig gebruik kan zelfs het Foetaal Alcoholsyndroom (FAS) ontstaan, een aandoening waarbij kinderen te maken kunnen krijgen met aangeboren afwijkingen, een lager leervermogen en blijvende neurologische problemen.
Ook in de tweede helft van de zwangerschap blijft alcohol schadelijk, omdat de hersenen en het centrale zenuwstelsel van het kind zich gedurende de hele zwangerschap blijven ontwikkelen. Hoe meer en hoe vaker er gedronken wordt, hoe groter de risico’s. Maar ook kleine hoeveelheden kunnen al invloed hebben op de mentale ontwikkeling van je kind.
Per ongeluk alcohol gedronken terwijl je zwanger bent
Het komt regelmatig voor dat vrouwen in de vroege weken van hun zwangerschap nog alcohol hebben gedronken, simpelweg omdat ze nog niet wisten dat ze zwanger waren. Dit is begrijpelijk en hoeft niet meteen reden tot grote paniek te zijn. Bij een paar glazen in de eerste weken is de kans op blijvende schade waarschijnlijk beperkt, maar zekerheid is er nooit. Of je kind schade heeft opgelopen hangt af van meerdere factoren, waaronder het moment in de zwangerschap, de hoeveelheid die je hebt gedronken en individuele verschillen in hoe jouw lichaam alcohol verwerkt. Wat je in ieder geval kunt doen als je per ongeluk alcohol hebt gedronken terwijl je zwanger bent: stop vanaf nu volledig met drinken en bespreek het met je verloskundige of huisarts. Die kan je geruststellen of indien nodig extra begeleiding bieden.
Alcohol en zwanger worden
Ook als je nog niet zwanger bent maar dat wel probeert te worden, is het verstandig om te stoppen met drinken. Alcohol kan de kans op een succesvolle bevruchting verkleinen en het risico op een miskraam vergroten. Bovendien weet je vaak pas na enkele weken dat je zwanger bent, waardoor je in de vroegste en kwetsbare fase onbewust toch alcohol binnenkrijgt.
Dit geldt overigens ook voor de partner. Alcoholgebruik door mannen in de weken voor de bevruchting kan het sperma beïnvloeden. Dit kan de kans op problemen tijdens en na de zwangerschap vergroten.
Wat is het advies?
Het advies van de Rijksoverheid en zorgverleners is helder: drink geen alcohol als je zwanger bent of zwanger wilt worden. Er bestaat geen veilige ondergrens. Twijfel je of je drinkgedrag gevolgen heeft gehad voor je zwangerschap? Neem dan altijd contact op met je verloskundige of huisarts.
