Iedere man maakt het een aantal keren in zijn leven mee: een schop of stoot in zijn kruis. Bijvoorbeeld bij het voetballen of gewoon door een val op de fietsstang. Gelukkig blijven de gevolgen in de meeste gevallen beperkt tot een kortdurende, misselijk makende pijn. Maar soms is er meer aan de hand. Hoe gevaarlijk is een schop of stoot in je kruis eigenlijk?
Welke klachten kunnen er optreden?
De mannelijke geslachtsorganen hangen buiten het lichaam en dat maakt ze extreem kwetsbaar. Ter bescherming zitten er in dat gedeelte veel zenuwen. Dat verklaart die enorme gevoeligheid. Daar komt bij dat de teelballen in de buik ontstaan en pas later naar beneden zakken, langs een streng die vooral bloedvaten en zenuwen bevat. Als ze worden geraakt, krijgt ook het buikvlies een optater. Dat is de reden waarom de pijn helemaal naar boven trekt. De klachten die iemand dan voelt zijn:
- Hevige pijn die uitstraalt naar de rug of buik.
- Misselijkheid en braken.
- De geslachtsdelen kunnen gezwollen zijn.
- Er kan een inwendige of uitwendige bloeding optreden.
Wat kan je zelf doen?
Er is eigenlijk niet heel veel wat je kunt doen. Je kunt het volgende heel voorzichtig doen:
- Koelen met koude kompressen om zo de pijn en de zwelling iets te verminderen.
- Probeer een beetje te plassen: dit kan namelijk de pijn iets verlichten.
- Neem een pijnstiller zoals paracetamol.
Wanneer moet je naar de huisarts?
- Bij zwelling, een knobbel of blauwverkleuring van de balzak.
- Bij zichtbare schade aan de balzak of de teelballen (denk aan bloedingen of scheurtjes).
- Wanneer er bloed in je urine zit of wanneer je echt niet kan plassen.
- Wanneer de pijn niet minder wordt maar in plaats daarvan alleen maar erger wordt.
- Wanneer de pijn de volgende dag nog niet verdwenen is of weer terugkomt.
Wanneer is het gevaarlijk?
Gelukkig komt echte schade weinig voor. Maar wanneer de klap heel erg hard aankomt, kan het kapsel om de bal openspringen en het testisweefsel naar buiten komen. Een schop of stoot in het kruis kan dus leiden tot een inwendige of uitwendige bloeding en soms tot een scheur van het omhulsel van de bal.
Inwendige bloeding
Er kan een bloeding in de balzak optreden. Deze bloeding kan het weefsel van de teelbal verdrukken en soms aanleiding geven tot zuurstofgebrek. Het gevolg kan zijn dat daardoor de teelbal op termijn afsterft. Maar in de meeste gevallen stopt de bloeding gewoon uit zichzelf en ruimt het lichaam het bloed weer op. Echter, in sommige gevallen is een kleine operatie nodig. Via een incisie in de balzak wordt het bloed dan verwijderd.
Testis rupture
Bij een scheur in het omhulsel of kapsel van de teelbal, kan het gebeuren dat het teelbalweefsel en de zaad producerende buisjes uit de bal worden gedrukt. Wanneer de arts denkt dat dit het geval is, dan zal hij/zij een echo laten maken om hier zeker van te zijn. Uiteindelijk kan een testis rupture leiden tot verminderde vruchtbaarheid of totale onvruchtbaarheid. Bij een testis rupture is in bijna alle gevallen een operatie noodzakelijk om de scheur te hechten. Indien de teelbal te erg beschadigd is, kan het noodzakelijk zijn om de teelbal te verwijderen.
Draaiing van de teelbal
Heel soms kan de teelbal rond zijn lengteas gedraaid worden (testis torsio), waardoor de bloedvoorziening ernstig in het gedrang kan komen. Wanneer er niet tijdig behandeld wordt, kan dit leiden tot een afsterving van de teelbal. Dit kan ook consequenties hebben voor de andere teelbal. Soms worden antistoffen tegen zaadcellen gevonden als gevolg van een trauma of een torsio. Dit kan leiden tot een verminderde zaadcelproductie. Ook hier is operatief ingrijpen noodzakelijk.
Verplaatsing van de teelbal
De medische term voor een verplaatsing van de teelbal is testis dislocatie. Bij een ernstig trauma, kan één van de teelballen uit de balzak geduwd worden en in de lies of zelfs de buik terechtkomen. Meestal zal een operatie nodig zijn om de teelbal opnieuw op zijn normale plaats te brengen.
Ontsteking van de teelbal en/of bijbal
Heel erg soms kan een verwonding aan de balzak ook leiden tot een ontsteking van de balzak en/of de bijbal. In dat geval zal de arts je antibiotica voorschrijven.
Tot slot
Gelukkig is het zo dat letsel, zoals hier omschreven vaak niet ontstaat na een voetbal in je kruis of na een fietsongelukje. Dat levert in extreme gevallen een blauwe balzak op, of een gekneusde teelbal of een bloeduitstorting in de bal zelf. Uit verschillende studies die de afgelopen jaren zijn gedaan, blijkt dat genitale verwondingen ten gevolge van sport zeer weinig voorkomen. Een aantal jaar geleden, heeft er in het vakblad Urologia een overzicht gestaan van de risicosporten op dit vlak. De grootste risicosporten waren wielrennen en mountainbiken. Deze veroorzaken de meeste blessures aan de geslachtsdelen. Gevolgd door wintersporten, paardrijden en contactsporten.
Bronnen: urologie.slingeland.nl, volkskrant.nl
