Je bent niet gek als je angstig bent

Ben je weleens bang geweest voor een presentatie, of een feestje met veel nieuwe mensen? Misschien heb je dat wel vaker, of misschien ben je altijd wel angstig voor sociale situaties. Heb je dan soms het advies gekregen om het ‘gewoon te doen’? Omdat er ‘geen echte reden is om bang te zijn’?

Dit soort advies is een beetje dubbel. Het klopt namelijk dat het niet handig is om situaties waar je bang voor bent te vermijden. Soms werkt direct confronteren inderdaad beter: psychologen gebruiken vaak een methode genaamd ‘exposure-therapie’ waarbij mensen met fobieën langzaam worden blootgesteld aan de situatie of het ‘ding’ waar ze bang voor zijn, zodat ze voelen dat er niets aan de hand is.

Toch kan het frustrerend zijn als je een sociale angst hebt, om dit soort advies te krijgen. Je snapt namelijk best dat je heftige angst een overdreven reactie is. Misschien doe je ook erg je best om toch sociale dingen te doen – maar maakt dit je angst er vaak niet minder om.

Psycholoog nodig?

Wij hebben een psycholoog die bij je past.

085-3036750Wij zijn bereikbaar op ma t/m do tussen 08.30 – 20.30 en vrijdag tot 17.30 uur.

Neem dit meisje dat anoniem advies vroeg aan Psyned. Ze schreef:

“Na de basisschool heb ik nooit meer echte vrienden gehad en ben ik steeds banger geworden voor sociale contacten. Ik heb gelezen dat je moet proberen om juist de moeilijke situaties op te zoeken. Dat probeer ik ook; ik ga dan op een sport en in de zomervakantie ga ik op groepsreis, maar het wordt alleen maar erger. Ik denk namelijk alleen aan de dingen die fout gingen, waardoor ik de volgende keer nog banger ben. (…) Ik schaam me hier heel erg voor.”

Het meisje is zo dapper om haar angst aan te gaan; waarom werkt ‘gewoon doen’ hier dan niet?

Het antwoord: adviezen als ‘gewoon doen’ en ‘je hoeft niet bang te zijn’ zijn goedbedoeld, maar het zijn maar halve waarheden.

 

Halve waarheid 1: ‘je hoeft niet bang te zijn’

Je angst is misschien buiten proportie – maar hij is niet ongegrond. Het is namelijk voor de meesten van ons op zijn minst een beetje spannend om met andere mensen om te gaan. Omdat we het belangrijk vinden om onder de mensen te zijn; we vinden het fijn als we vrienden hebben die ons leuk vinden, we hebben behoefte aan warmte en acceptatie.

Geen wonder dus, dat het vervelend voelt als iemand je afwijst, of je niet leuk lijkt te vinden. Geen wonder dat je je kwetsbaar voelt als daar een keer iets misgaat, en je moed bijeen moet rapen om weer een nieuwe sociale situatie in te stappen.

De bottom line: je bent niet gek als je sociale situaties spannend vindt. Je bent niet gek als je bang bent, en je hoeft je er al helemaal niet voor te schamen.

 

Halve waarheid 2: ‘gewoon doen’

Als je die schaamte los kan laten, is het tijd om die tweede halve waarheid onder de loep te nemen. ‘Gewoon doen’ klinkt namelijk alsof er maar twee opties zijn: je doet het goed of je doet het slecht.

Volgens Aerjen Tamminga, psycholoog bij Psyned, zitten mensen met een sociale angst soms vast in een streng zelfkeuringssysteem: “Onbewust denkt een cliënt dat zij of hij in elke situatie of goedgekeurd, of afgekeurd wordt. Je bent leuk, of je ben niet leuk, en dat is de eindconclusie. Daarmee geven ze zichzelf geen ruimte voor ontwikkeling.”

De waarheid is dat de wereld niet bestaat uit alleen sociale supermensen en sociaal superonhandige mensen. Er zit nog heel veel tussen deze opties in, en nog beter: je kan je sociale vaardigheden trainen.

 

Wat er gebeurt in je gedachten

Wat kan je dan bijvoorbeeld trainen? Neem het dappere meisje van eerder: ze geeft aan dat ze in sociale situaties ‘alleen maar denkt aan de dingen die fout gingen’ op eerdere momenten. Dit gebeurt bij veel sociaal angstige mensen, zegt psycholoog Tamminga. De angstgedachten zijn zo overheersend dat ze de concentratie op een gesprek of waar ze mee bezig zijn in de weg zitten.

“In een gesprek met iemand concentreren veel sociaal angstige mensen zich op zichzelf,” zegt Tamminga. “Ze zijn bezig met gedachten als: ‘Wat moet ik zo meteen zeggen, zit er iets tussen mijn tanden, als ik nu naar de wc ga is dat dan raar?’. Dat maakt het moeilijk om je ook op het gesprek te concentreren, met als gevolg dat je soms de plank misslaat of dat mensen merken dat je er niet helemaal bij bent.”

Best logisch dat sociale situaties dan mislopen, eigenlijk; je gedachten zitten je in de weg.

 

Oefenen maakt je zekerder

Psychologen kennen veel manieren om je te helpen je angstige gedachten te beheersen en je sociale vaardigheden te ontwikkelen. Een manier waarop zij met cliënten oefenen is met Cognitieve Gedragstherapie (CGT); dat wil zeggen dat ze zowel je gedrag onder de loep nemen, als je gedachten. Niet om de angst helemaal weg te halen, maar om je gedachten en je gedrag constructiever te maken.

Hey lezer: het is oké als je bang bent. Onthoud dat dit helemaal niet gek is en dat je je er niet voor hoeft te schamen. Geef jezelf de ruimte geven om te oefenen, en om hulp te vragen als je dat nodig hebt.

 

– Partner content –

Psycholoog nodig?

Wij hebben een psycholoog die bij je past.

085-3036750Wij zijn bereikbaar op ma t/m do tussen 08.30 – 20.30 en vrijdag tot 17.30 uur.

Meer over Angst

Meer weten en lezen over angst?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Blijf op de hoogte met onze wekelijkse nieuwsbrief