Hoe gevaarlijk zijn hormoonverstoorders?

Hormoonverstoorders

Op het groente en fruit, in het plastic speelgoed, in onze dagcrème, in veel van deze producten zitten hormoonverstorende stoffen. Chemische stoffen die volgens wetenschappers schadelijk kunnen zijn voor kwetsbare groepen. Hoe gevaarlijk zijn hormoonverstoorders eigenlijk?

Wat zijn hormoonverstoorders?
Hormoonverstoorders of EDC’s (Endocrine Disrupting Chemicals) zijn synthetische, lichaamsvreemde stoffen die werken als hormonen of de werking ervan juist blokkeren met mogelijk schadelijke effecten op het zenuwstelsel en het immuunsysteem.

Onze hormonen fungeren als een soort intern communicatiesysteem van het lichaam. Ze zijn betrokken bij verschillende processen, zoals de voorplanting, de stofwisseling en onze emoties. Wanneer een lichaamsvreemde stof ingrijpt op het hormoonsysteem kan dit een effect hebben op dit interne communicatiesysteem, en dat kan leiden tot een verstoring van bijvoorbeeld deze processen.

Wat zijn de effecten van hormoonverstoorders?
Ondanks het feit er nog heel wat wetenschappelijke onzekerheid bestaat over de exacte gezondheidseffecten van hormoonverstoorders, verschijnen er meer en meer wetenschappelijke studies en rapporten waaruit blijkt dat blootstelling aan (lage doses) van deze hormoonverstorende stoffen mogelijk een schadelijke gezondheidseffecten kan veroorzaken of tenminste het risico op aandoeningen zou kunnen verhogen. Zo zou blootstelling aan hormoonverstorende stoffen schadelijke gezondheidseffecten (mede) kunnen veroorzaken zoals bepaalde soorten kanker (teelbal-, prostaat- en borstkanker) en een verminderde zaadkwaliteit en vervroegde pubertijd en draagt zeer waarschijnlijk bij aan het ontstaan van obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten en een verstoorde hersenontwikkeling (autisme, aandachtsstoornissen, achterstand in de ontwikkeling). Jonge kinderen en ongeboren kinderen zijn bijzonder kwetsbaar omdat zij nog volop in ontwikkeling zijn en (prenatale) blootstelling aan deze stoffen kan vroege ontwikkelingsprocessen verstoren en nadelige effecten hebben op hun latere leven.

Daarnaast zijn er een aantal wetenschappelijke rapporten gepubliceerd van vooraanstaande (overheids-) instituten uit Europa en de Verenigde Staten waarin het verband is aangetoond tussen de toegenome dagelijkse blootstelling aan hormoonverstorende chemische stoffen in de laatste 30 jaar en de stijging van chronische ziekten en aandoeningen.

Echter tegelijkertijd hebben verschillende overheidsinstanties besloten dat er nog onvoldoende bewijs is voor de schadelijkheid van (bepaalde) hormoonverstoorders in de dosissen waaraan mensen vandaag de dag blootgesteld worden, en dat er momenteel (nog) geen reden is om strengere maatregelen te nemen. Begin 2015 kwam het Europese voedselveiligheidsagentschap EFSA in een rapport over Bisfenol A tot het besluit dat Bisfenol A veilig is voor consumenten van alle leeftijden bij de huidige blootstelling.

Veel voorkomende hormoonverstoorders
We worden dagelijks aan kleine hoeveelheden hormoonverstorende stoffen blootgesteld, onder andere via het voedsel en verpakkingen van voedsel, cosmetica en verzorgingsproducten, elektronische apparaten maar ook speelgoed. Stoffen zoals Bisfenol A en bepaalde weekmakers die in plastic zitten, komen via voedselverpakkingen (plastic en blik) in ons voedsel terecht. Deze stoffen komen ook voor in speelgoed en kleding. Een andere bron van blootstelling is stof. EDC’s stapelen zich op in huisstof.

Veel voorkomende hormoonverstoorders
Bisfenol A: Bisfenol A (BPA) wordt gebruikt om plastics (zoals polycarbonaat en epoxy) hard te maken zoals in hele verschillende producten zoals in brilmonturen, elektronica, drinkflessen, speelgoed, thermisch papier voor kassabonnetjes, medisch materiaal, plastic borden en bestek, lijmen, verven, nagellak. Ook wordt het gebruikt in plastic voedingsverpakking en als coating in blikken voedsel en dranken.

Ftalaten: Ftalaten zijn chemische olie-achtige vloeistoffen die worden toegevoegd aan PVC-materialen om deze week te maken. Zo worden ze bijvoorbeeld gebruikt bij kinderspeelgoed, vinylvloerbedekking, flexibele slangen, regenkleding en stickers. Daarnaast worden ftalaten in kleinere hoeveelheden toegepast in uiteenlopende producten zoals bijvoorbeeld inkten, cosmetica, lakken en lijmen. In de EU zijn de ftalaten DEHP, DBP en BBP verboden in speelgoed. In speelgoed voor kinderen tot drie jaar oud zijn ook DINP, DIDP en DNOP verboden.

Parabenen: Dit zijn conserveringsmiddelen die beschermen tegen schimmels en bacteriën. Ze worden onder meer gebruikt in verzorgingsproducten (zeep, shampoo, lippenbalsem, cosmetica.) of als toevoegsel in voedingsmiddelen (E214, E215, E216, E217, E218 en E219).

Brandvertragers (PBDE’s): Deze stoffen worden gebruikt om te zorgen voor een vertraagde verbranding. Vlamvertragers vinden we terug in onder andere elektronica, meubels, textiel, verf, matrassen. Blootstelling vindt plaats via huisraad en huisstof. Gezien het verbod op het gebruik van deze vlamvertragers in onder andere huisraad zal blootstelling aan deze stoffen in de komende jaren dalen.

Perfluorverbindingen worden al sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw gebruikt bij tal van industriële processen, van oppervlaktebehandeling van tapijten tot de productie van anti-aanbakpannen.

Organotinverbindingen worden gebruikt als conserveermiddel, stabilisatoren en biociden. Ze zitten in PVC-producten (handschoenen, slippers, verpakking), PVC bedrukking van textiel, verf voor schepen, als desinfectiemiddel. worden gebruikt als conserveermiddel, stabilisatoren en biociden. Zit in PVC-producten (handschoenen, slippers, verpakking), PVC bedrukking van textiel, verf voor schepen, als desinfectiemiddel, tributyltinhydride (TBT).

Tributyltinhydride (TBT) is onder andere voor het coaten van textiel, in PVC vloeren en vloercoatings, en coatings voor bakplaten en bakpapier. Sinds 2008 mag geen enkel zeeschip nog TBT-houdende verf op de romp hebben.

Nonylfenolen zitten onder andere in huishoudelijke schoonmaakmiddelen, cosmetica, textiel en kleding, voedselverpakkingen, speelgoed of vloerbedekking, ontsmettingsmiddelen, in pesticiden en muurverf. Nonylfenolen zijn verboden in de EU in concentraties van meer dan 0,1%.

Triclosan is een krachtige en veel gebruikte bacteriedodende en schimmelwerende stof die in verzorgingsproducten als tandpasta, scheerschuim, in antibacteriële zeep, shampoo, lotions, deodorant, aftershave, cosmetica en reinigingsproducten voor de huid te vinden zijn.

Bestrijdingsmiddelen: Veel pesticiden zoals chlordaan, mirex, linuron, maneb, lindaan, atrazine, ziram, diuron, malathion dithiocarbamaten en vinclozolin zijn hormoonverstorend. Ze kunnen als residu voorkomen op groente en fruit. Door het eten van groente of fruit zou je residuen van 20 verschillende hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen, zo blijkt uit een rapport van Pan Europa (Pesticide Action Network Europe).

Bronnen: Zembla.vara.nl, eenveilignest.nl en disruptingfood.info

4 reacties op “Hoe gevaarlijk zijn hormoonverstoorders?
  1. beste

    ik zou graag weten hoe je deze zaken zoveel mogelijk vermijd.
    Mijn ganse hormonale as ligt gans overhoop met gevolgen als paniek, een hoop voedselintoleranties, stekende en prikkende pijnen. Lever en galblaas die nu ook overhoop liggen, maag die te traag werkt.Geen dokter of behandeling helpt echt!

    Geschreven door Henneco Pascale op
  2. Ik heb sinds diverse verschillende soorten antbiotica kuren voor prostaat ontsteking, tijdens en na de laatste kuur, metronadiszol.
    Uitslag op geslachts deel, en jeuk, prikkelingen ,naaldprikkeld gevoel, in vingers op handen, branderige gevoek boven op ganden en armen, jeuk hoodhuis gezicht etc.
    Doktoren weten het niet tot nu toe.
    Vinger knokkels en knokkels op gand iets rood, verder niets te zien.
    Weet soms niet waar ik het moet zoeken. Ook angstig hierdoor.
    Wie weet meer??

    Geschreven door Japarina op
  3. Mogelijke bijwerkingen van PROSCAR zijn impotentie (onvermogen om een erectie te krijgen) of minder zin in seks. Sommige mannen kunnen veranderingen of problemen met de zaadlozing krijgen, zoals een kleinere hoeveelheid sperma. Ook kunnen sommige mannen gezwollen en/of pijnlijke borsten krijgen. Klachten die ook genoemd worden zijn allergische reacties zoals huiduitslag, jeuk, galbulten, zwelling van de lippen en gezicht; en pijn aan de testikels (ballen).

    Geschreven door Tandor op
  4. Groot gelijk. Al dat spul verstoort de hormoonhuishouding. Als je iets wilt tegen haaruitval vraag om een hormoon test en als testosteron laag uit alt vul het aan met lijfeigenhormoonpreparaat… dan doe je iets aanvullend ipv godzegendegreep snake oils.

    Geschreven door Telly Hendon op

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Blijf op de hoogte met onze wekelijkse nieuwsbrief
Dokter.nl maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Je geeft door gebruik te blijven maken van deze website, of door op 'ga verder' te klikken, toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.
Ga verder